μιας πρωτοφανούς διαδικασίας πολιτισμικής μετακένωσης.
Η πτώση της Κωνσταντινούπολης λειτούργησε ως καταλύτης για την αναδιοργάνωση της βυζαντινής ελίτ στον δυτικό
χώρο, μετατρέποντας την τραγωδία της προσφυγιάς σε μια στρατηγική επιχείρηση διάσωσης της πνευματικής
κληρονομιάς.
Η μετακίνηση αυτή δεν ήταν μια άτακτη φυγή, αλλά μια συνειδητή προσπάθεια μεταφοράς του «βυζαντινού κώδικα»
θρησκευτικού, γλωσσικού και διοικητικού σε εδάφη όπου η ελληνορωμαϊκή παιδεία άρχιζε να αναζητά τις ρίζες της.
Ως ιστορικός ερευνητής, οφείλω να επισημάνω ότι η επιβίωση του ελληνισμού στη Δύση στηρίχθηκε στην αξιοποίηση
του κοινωνικού και συμβολικού κεφαλαίου που μετέφεραν οι επιφανείς οίκοι.
Η Βενετία, η «πιο γαληνοτάτη» των θαλασσών, κατέστη το επίκεντρο αυτής της ανασύστασης.
Η εικόνα της εποχής είναι συγκλονιστική: το λιμάνι της Βενετίας κατακλύζεται από πλοία που μεταφέρουν όχι μόνο
τρομαγμένους ανθρώπους, αλλά και τα «ιερά σκεύη» του βυζαντινού πολιτισμού: σπάνια χειρόγραφα, εικόνες
Παλαιολόγειας αισθητικής και την εμπειρία μιας αυτοκρατορικής διοίκησης.
Ο Θεόδωρος Αγαλλιανός, αποτυπώνοντας το κλίμα της εποχής το 1452, σημείωνε με πικρία:
«Η πτώση της Πόλης ήταν η πηγή όλων των άλλων συμφορών μας... η ψευδώνυμη ένωση δίχασε την Εκκλησία και
διασκόρπισε τα παιδιά της, καταστρέφοντάς μας ολοσχερώς».
Παρά την απογοήτευση αυτή, η βυζαντινή διασπορά αρνήθηκε να αφομοιωθεί.
Η στρατηγική επιβίωσης αναπτύχθηκε σε δύο άξονες: τον ηρωισμό της θυσίας, που ενσαρκώθηκε στο πρόσωπο του
τελευταίου Αυτοκράτορα, και τη διορατικότητα της πολιτισμικής ηγεσίας, που εκπροσωπήθηκε από την Άννα Νοταρά...δια χειρός αλεξίου
11.2.2026
Το αρχείο εδώ για online διάβασμα
και εδώ 👇 για download
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου