Ἡ σημερινὴ ἡμέρα ἐγεννήθη μέσα εἰς τὴν ὀμίχλην, ὡσὰν νὰ ἐντρέπετο νὰ φανῇ εἰς τὸν κόσμον, καὶ ὁ οὐρανὸς ἦτον ἓν στακτὶ σεντόνι, βαρὺ καὶ μουγγόν, ποὺ ἐκρέματο ἐπάνω ἀπὸ τὸ πέλαγος. Ὁ ἀγέρας ἐφύσα ἀπὸ τὴν ἀνατολὴν μὲ ἐκείνην τὴν ἀόριστον μελαγχολίαν, ὁποῦ φέρνει ὁ Νοέμβριος εἰς τὰ νησιά, καὶ ἡ θάλασσα ἐφλοίσβιζε πενθίμως εἰς τὰ βότσαλα, ὡσὰν νὰ ἔλεγε τὸ «Κύριε, ἐλέησον» μὲ τὸ ἰδικόν της τὸ στόμα.
Εἰς τὸ ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Ἰωαννικίου, ἐπάνω εἰς τὸν βράχον, ἡ γραῖα Ἀργυρὼ εἶχεν ἀνοίξει τὴν πόρταν ἀπὸ τὰ χαράματα. Ἦτον ἡ ἐνορίτισσα, ἡ νεωκόρος, ἡ ψυχὴ τοῦ ἐξωκκλησίου· ἐπῆρε τὸ σαρωθράκι, ἐσφουγγίσθη τὸ δάπεδον, ἐδιάβασε τὸν Ἑξάψαλμον μὲ τὰ χείλη της μόνον, διότι ἡ φωνή της εἶχε πλέον σβεσθῇ ἀπὸ τὰ γηρατειά, καὶ ἤναψε τὸ κανδήλιον τῆς εἰκόνος. Ὁ Ἅγιος Ἰωαννίκιος, μὲ τὸ ἀσκητικὸν πρόσωπον καὶ τὴν μακρὰν γενειάδα, τὴν ἐκοίταζεν ἀπὸ τοῦ ξύλου μὲ ἐκείνην τὴν γαλήνην, ὁποῦ δὲν τὴν εὑρίσκει ὁ ἄνθρωπος εἰς τοὺς ζῶντας.
— Σήμερον εἶναι ἡ χάρις σου, Ἅγιέ μου, ἔλεγε μονολογοῦσα, καὶ σήμερον θὰ τὸν φέρῃς πάλιν, ἂν εἶναι θέλημα Θεοῦ.
Ὁ υἱός της, ὁ Σταμάτης, εἶχε φύγει πρὸ τριῶν μηνῶν μετὰ τῆς βαρκούλας διὰ τὰ νησιὰ τοῦ Βορρᾶ. Ἐπῆγε νὰ πωλήσῃ ἐλαίας, μέλι, ὀλίγα κεραμίδια, καὶ νὰ φέρῃ ὀλίγα χρήματα διὰ τὸν χειμῶνα. Ἀπὸ τότε δὲν ἐφάνη. Οὔτε γράμμα, οὔτε σημάδι, οὔτε ἄνθρωπος νὰ εἴπῃ «τὸν εἶδα». Ἡ γραῖα ἔτρωγε τὸ ψωμί της μετὰ τῶν δακρύων, ἐκοιμᾶτο μετὰ τῆς εἰκόνος τοῦ Ἁγίου εἰς τὸ προσκέφαλον, καὶ κάθε πρωῒ κατέβαινεν εἰς τὸ ἐκκλησάκι, ὡσὰν νὰ ἤλπιζε πὼς ὁ Ἅγιος θὰ τῆς τὸν ἔφερνε μετὰ τοῦ κύματος.
Ἐν τούτοις ἡ σημερινὴ ἡμέρα δὲν ἦτον ὡς αἱ ἄλλαι. Εἶχεν ἀπὸ τῆς νυκτὸς ἕνα ἀγέρα λυπημένον, ὅστις ἐσήκωνε τὴν ἄμμον καὶ τὴν ἔρριπτεν εἰς τὰ θυρίδια τοῦ ἐκκλησιδίου, καὶ ἡ γραῖα ἤκουε τὰ κύματα νὰ σκάζωσιν εἰς τὸν βράχον μετὰ θυμοῦ, ὡσὰν νὰ ἐμάχοντο πρὸς τὸ ἀόρατον. Ἐκάθισεν εἰς τὸ σκαμνίον, ἔβγαλεν ἐκ τοῦ κόλπου της ὀλίγον ἄρτον, μίαν ἐλαίαν, καὶ ἔτρωγε βραδέως, ἐνῷ ἐμονολόγει πάλιν:
— Ἅγιε Ἰωαννίκιε, σὺ ὁ ἐλθὼν ἐκ τῶν βαθέων τῆς γῆς καὶ ἐκ τῶν βαθέων τῆς ἁμαρτίας, φέρε μοι τὸ παιδίον μου. Δὲν σοὶ ζητῶ πλοῦτον, δὲν σοὶ ζητῶ δόξαν· ἓν ψωμίον καὶ μίαν φωνήν.
Καὶ ἐνῷ ἔλεγε ταῦτα, ἤκουσε βήματα ἔξω τῆς πόρτας. Βαρέα, ἀργά, ὡσὰν νὰ ἐπάτουν ἐπὶ τῆς πέτρας μετὰ κόπου. Ἡ καρδία της ἐτινάχθη. Ἠγέρθη, ἐσταυροκοπήθη, καὶ ἤνοιξε.
Εἰς τὸ κατώφλιον ἵστατο νέος τις, μὲ τὰ ἱμάτια βρεγμένα, μὲ τὸ πρόσωπον χλωμὸν καὶ τὰ χείλη ῥεραγισμένα ὑπὸ τῆς ἁλμύρας. Ἐκράτει εἰς τὴν χεῖρα μικρὸν βῶλον, καὶ ἐκοίταζε τὴν γραῖαν μετὰ τῆς σιωπῆς ἐκείνων τῶν ἀνθρώπων οἵτινες ταξειδεύουσι πολὺ ἐν τῷ σκότει.
— Γερόντισσα, εἶπεν, συγχώρησόν με. Ἦλθον ἐκ τοῦ καϊκίου τοῦ «Ἅγιος Νικόλαος». Ἐναυάγησεν ἐνταῦθα, εἰς τὴν ἄκρην τὴν ἀγρίαν, καὶ ἐσώθημεν ὀλίγοι. Ὁ καπετὰν Σταμάτης μὲ ἐξέβαλεν ἐκ τοῦ ὕδατος καὶ μὲ ὡδήγησεν ἐπὶ τὸν βράχον. Ἐκεῖνος ὅμως ἐκοπίασε πολύ, καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ τῆς ἄμμου, καί μοι εἶπε· «Ὕπαγε εἰς τὸ ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Ἰωαννικίου, πρὸς τὴν μητέρα μου, καὶ εἰπὲ αὐτῇ νὰ μή με κλαύσῃ· ἐγὼ ἔλθω αὔριον». Ἐγὼ ἦλθον σήμερον, διότι αὔριον δὲν οἶδα ἂν ἔσωμαι ἐν τῷ κόσμῳ.
Ἡ γραῖα Ἀργυρὼ ἔστη ἀκίνητος ὡς ἄγαλμα. Δὲν ἐβόησεν, οὐδ᾽ ἐδάκρυσεν εὐθέως· ἐκοίταζε τὸν νέον εἰς τὸ μέτωπον, εἰς τοὺς ὀφθαλμούς, εἰς τὰς χεῖρας, ὡσὰν νὰ ἐζήτει νὰ ἴδῃ εἰ ἄνθρωπος ἦν ἢ φάντασμα. Εἶτα ἐψιθύρισε:
— Ὁ Σταμάτης μου σὲ ἐξήγαγεν ἐκ τοῦ κύματος;
— Ναί, γερόντισσα. Καί μοι εἶπε νὰ σοὶ φέρω τοῦτο.
Καὶ τῇ ἔδωκε τὸν βῶλον. Ἡ γραῖα ἤνοιξεν αὐτὸν τοῖς τρεμάμενοις δακτύλοις. Ἔνδον ἦτο ἓν μανδήλιον ἐρυθρόν, τὸ ἴδιον αὐτῆς, ὅπερ τοῦ ἔδωκεν ἐν τῷ πλοίῳ ἵνα σκεπάζῃ τὴν κεφαλήν του ἐν τῷ ἡλίῳ, καὶ ἓν κομβίον ἐκ τοῦ παλαιοῦ ἐπανωφορίου του. Οὐδὲν ἄλλο. Ὁ νέος ἐχαμήλωσε τὴν κεφαλήν.
— Μοὶ εἶπεν ἀκόμη, γερόντισσα, ὅτι σήμερον εἶναι ἡ χάρις τοῦ Ἁγίου, καὶ ὅτι ἐλεύσεται. Ἐγὼ δὲν τὸν εἶδον ἐρχόμενον. Τὸν ἀφῆκα ἐπὶ τῆς ἄμμου, μὲ τὸ κῦμα νὰ βρέχῃ τοὺς πόδας αὐτοῦ.
Ἡ γραῖα ἐκάθισε πάλιν ἐπὶ τοῦ σκαμνίου. Ἔλαβε τὸ μανδήλιον, κατεφίλησεν αὐτό, καὶ ἔβαλεν αὐτὸ εἰς τὸν κόλπον της. Εἶτα ἠγέρθη, ἐπορεύθη πρὸς τὴν εἰκόνα, ἤναψε δεύτερον κηρίον, καὶ εἶπε μετὰ φωνῆς ἥτις δὲν ἦτο πλέον φωνὴ ἀνθρώπου, ἀλλὰ ψιθύρισμα ψυχῆς:
— Δόξα σοι, ὁ Θεός. Ὁ Σταμάτης μου ἐπέστρεψε σήμερον, κἂν εἰς τὸ μανδήλιον. Ὁ Ἅγιος Ἰωαννίκιος δὲν μὲ ἐγκατέλιπεν.
Ὁ νέος ἵστατο ἐν τῷ κατωφλίῳ, μὴ εἰδὼς τί νὰ εἴπῃ. Ἡ γραῖα ἐστράφη καὶ τὸν ἐκοίταξε μετὰ τῆς ἀγάπης ἣν ἔχει ἡ μήτηρ διὰ τὸν ξένον τὸν κομίσαντα αὐτῇ τὸ τέκνον.
— Κάθισον, τέκνον μου, τοῦ εἶπεν. Φάγε ὀλίγον ἄρτον, πίε ὀλίγον ὕδωρ, θερμάνθητι. Σήμερον ἡμέρα ἐστὶ τοῦ Ἁγίου. Καὶ ὁ Ἅγιος δὲν θέλει νὰ φεύγῃ μηδεὶς νήστις ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ.
Ὁ νέος ἐκάθισε. Ἔξω ὁ ἀγέρας ἐμαλάκωσε, ἡ θάλασσα ἐταπείνωσε τὸ κῦμα, καὶ ὁ οὐρανὸς ἐρράγη εἰς τὸ βάθος διὰ μιᾶς ταινίας φωτός, ὡσὰν νὰ ἐμειδίασε κρυφίως. Ἡ γραῖα Ἀργυρὼ ἔκοψε τὸν ἄρτον, διεμοίρασεν αὐτόν, καὶ εἶπε τὸ «Πάτερ ἡμῶν» μόνον διὰ τῶν χειλέων, ἐνῷ ἡ καρδία αὐτῆς προσηύχετο ὑπὲρ τοῦ υἱοῦ της, ὑπὲρ τοῦ ξένου, ὑπὲρ πάντων τῶν ναυαγῶν, τῶν ζώντων καὶ τῶν τεθνεώτων.
Καὶ ἡ σημερινὴ ἡμέρα παρῆλθεν ὡς αἱ ἄλλαι, μὲ τὸν ἥλιον δύοντα ὄπισθεν τοῦ πελάγους καὶ μὲ τὸ κανδήλιον τοῦ Ἁγίου καίον ἐν τῷ ἐκκλησιδίῳ· ἀλλ᾽ εἰς τὴν καρδίαν τῆς γραίας εἶχεν ἀφήσει ἐκείνην τὴν γλυκεῖαν πικρίαν, ἣν γινώσκουσι μόνον ὅσοι προσμένουσι καὶ ὅσοι ἐλπίζουσιν εἰς τοὺς Ἁγίους καὶ εἰς τοὺς ἀνθρώπους.
