Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Greece. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Greece. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026

Λουκρήτιος – Περὶ φύσεως: Τα έξι βιβλία, η φιλοσοφία και το μεγάλο μήνυμα του Επίκουρου

Ένα αναλυτικό ταξίδι στα έξι βιβλία του De rerum natura: τα άτομα και το κενό, η ψυχή και ο θάνατος, η αίσθηση και ο έρωτας, η γέννηση του κόσμου και του πολιτισμού και, τέλος, η φύση των φυσικών φαινομένων και η πανούκλα των Αθηνών.
Αρχαία Φιλοσοφία · Επικουρισμός · Λουκρήτιος

Λουκρήτιος Περὶ φύσεως

Αναλυτική παρουσίαση των έξι βιβλίων και της φιλοσοφίας του De rerum natura

Εισαγωγή: Τι θέλει πραγματικά να κάνει ο Λουκρήτιος;

Το Περὶ φύσεως (De rerum natura) του Τίτου Λουκρήτιου Κάρου δεν είναι απλώς ένα ποίημα για τη φύση. Είναι ένα ολόκληρο φιλοσοφικό οικοδόμημα.

Ο Λουκρήτιος παρουσιάζει σε ποιητική μορφή τη φιλοσοφία του Επίκουρου, επιχειρώντας να εξηγήσει τον κόσμο, τον άνθρωπο, την ψυχή, τον θάνατο, την επιθυμία και τα φυσικά φαινόμενα.

Η γνώση της φύσης δεν είναι για τον Λουκρήτιο απλώς γνώση. Είναι τρόπος να απελευθερωθεί ο άνθρωπος από τον φόβο.

Ο φόβος των θεών, ο φόβος του θανάτου και η άγνοια των φυσικών αιτίων γεννούν, κατά τον επικούρειο τρόπο σκέψης, μεγάλο μέρος της ανθρώπινης δυστυχίας.

Η αρχιτεκτονική του έργου

Βιβλίο Αντικείμενο Κεντρικό ερώτημα
I Άτομα και κενό Από τι αποτελείται η πραγματικότητα;
II Κίνηση των ατόμων Πώς λειτουργεί η ύλη;
III Ψυχή και θάνατος Τι είμαστε και τι συμβαίνει όταν πεθαίνουμε;
IV Αίσθηση και έρωτας Πώς γνωρίζουμε και γιατί υποφέρουμε;
V Σύμπαν και πολιτισμός Πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος και ο άνθρωπος;
VI Φυσικά φαινόμενα Γιατί συμβαίνουν όσα μας φοβίζουν;

Βιβλίο I — Άτομα, κενό και η αρχή της φύσης

Το πρώτο βιβλίο αποτελεί το θεμέλιο ολόκληρου του επικούρειου συστήματος. Ο Λουκρήτιος ξεκινά με έναν περίφημο ύμνο στην Αφροδίτη, την οποία παρουσιάζει ως δύναμη της ζωής, της γονιμότητας και της δημιουργίας.

Λουκρήτιος, I, 1–2

«Aeneadum genetrix, hominum divomque voluptas,
alma Venus...»

Απόδοση: «Μητέρα των Αινειάδων, χαρά ανθρώπων και θεών, ζωοδότρα Αφροδίτη...»

Η Αφροδίτη λειτουργεί ως σύμβολο της γέννησης και της ζωτικής δύναμης της φύσης. Η εικόνα της βρίσκεται απέναντι στη βία, στον πόλεμο και στην καταστροφή.

«Τίποτε δεν γίνεται από το τίποτε»

Μία από τις θεμελιώδεις αρχές του έργου είναι ότι τίποτε δεν γεννιέται από το απόλυτο τίποτε. Κάθε γένεση προϋποθέτει κάποιο υλικό υπόβαθρο.

«Nullam rem e nihilo gigni divinitus umquam.»

Νόημα: Τίποτε δεν εμφανίζεται μαγικά από το μηδέν. Η φύση λειτουργεί μέσα από υλικά αίτια και φυσικές διαδικασίες.

Άτομα και κενό

Η πραγματικότητα αποτελείται από δύο θεμελιώδη στοιχεία: άτομα και κενό.

Τα άτομα είναι τα ελάχιστα συστατικά της ύλης, ενώ το κενό είναι απαραίτητο για να μπορεί να υπάρχει κίνηση.

Βιβλίο II — Η κίνηση των ατόμων και η παρέγκλιση

Το δεύτερο βιβλίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο κινούνται τα άτομα και πώς από την κίνησή τους προκύπτουν οι σύνθετες μορφές της ύλης.

Η εικόνα του παρατηρητή

Ο Λουκρήτιος παρουσιάζει τον φιλόσοφο ως έναν άνθρωπο που μπορεί να παρατηρεί τις ταραχές της ζωής χωρίς να παρασύρεται από αυτές.

Η φιλοσοφία δεν σημαίνει απομάκρυνση από τον κόσμο. Σημαίνει να αποκτούμε την αναγκαία απόσταση ώστε να τον βλέπουμε καθαρότερα.

Η παρέγκλιση — clinamen

Τα άτομα δεν κινούνται με έναν απολύτως άκαμπτο μηχανικό τρόπο. Η μικρή απόκλιση της κίνησής τους, η περίφημη παρέγκλιση, επιτρέπει τις συγκρούσεις, τις νέες ενώσεις και το απρόβλεπτο.

Κεντρική ιδέα:
Η φύση δεν είναι ένα απολύτως ακίνητο και προκαθορισμένο μηχανικό σύστημα. Η αλλαγή και το απρόβλεπτο αποτελούν μέρος της ίδιας της φυσικής πραγματικότητας.

Βιβλίο III — Η ψυχή και ο θάνατος

Το τρίτο βιβλίο είναι η καρδιά του έργου. Εδώ η φυσική φιλοσοφία εφαρμόζεται στον ίδιο τον άνθρωπο.

Η ψυχή είναι υλική

Ο Λουκρήτιος θεωρεί ότι η ψυχή αποτελείται επίσης από εξαιρετικά λεπτά υλικά στοιχεία. Δεν αποτελεί μία άυλη και αθάνατη ουσία.

Επομένως, όταν διαλύεται το σώμα, διαλύεται και η ψυχή.

«Ο θάνατος δεν είναι τίποτε για εμάς»

«Nil igitur mors est ad nos.»

Απόδοση: «Επομένως, ο θάνατος δεν είναι τίποτε για εμάς.»

Η σκέψη είναι απλή αλλά βαθιά: όσο υπάρχουμε, ο θάνατος δεν έχει ακόμη έρθει· όταν έρθει ο θάνατος, δεν θα υπάρχει πλέον το υποκείμενο που θα τον βιώσει.

Η συμμετρία πριν και μετά τη ζωή

Ο Λουκρήτιος μας καλεί να σκεφτούμε τα εκατομμύρια χρόνια πριν από τη γέννησή μας.

Δεν υποφέραμε επειδή δεν υπήρχαμε. Με την ίδια λογική, δεν θα υποφέρουμε από την ανυπαρξία μας μετά τον θάνατο.

«Η φύση δεν μας υπόσχεται αιωνιότητα. Μας προσφέρει μια πεπερασμένη ζωή και μας καλεί να την αποδεχθούμε χωρίς τρόμο.»

Βιβλίο IV — Αίσθηση, όνειρα και έρωτας

Το τέταρτο βιβλίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και πώς δημιουργούνται οι εικόνες, τα όνειρα και οι ερωτικές επιθυμίες.

Τα simulacra

Ο Λουκρήτιος υποστηρίζει ότι από τα σώματα αποσπώνται λεπτές υλικές μορφές, τα simulacra, οι οποίες φτάνουν στις αισθήσεις μας.

Έτσι επιχειρεί να εξηγήσει φυσικά την όραση και την αντίληψη, χωρίς να καταφεύγει σε υπερφυσικές εξηγήσεις.

Τα όνειρα

Τα όνειρα επίσης δεν χρειάζεται να θεωρούνται θεϊκά μηνύματα. Μπορούν να εξηγηθούν ως αποτέλεσμα φυσικών διεργασιών και λεπτών εικόνων που επιδρούν στον νου.

Ο έρωτας και η επιθυμία

Ο Λουκρήτιος γίνεται εδώ σχεδόν ψυχολόγος. Διαχωρίζει τη φυσική σεξουαλική επιθυμία από την εμμονή, τη ζήλια και την εξιδανίκευση.

Το πρόβλημα δεν είναι η επιθυμία.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η επιθυμία μετατρέπεται σε ανεξέλεγκτη φαντασίωση και εξάρτηση.

Βιβλίο V — Το σύμπαν, η Γη και ο ανθρώπινος πολιτισμός

Στο πέμπτο βιβλίο ο Λουκρήτιος διευρύνει το βλέμμα του. Από τον άνθρωπο περνά στη Γη, στο σύμπαν και στην ιστορία του πολιτισμού.

Ένας κόσμος χωρίς ανθρώπινο κέντρο

Ο κόσμος δεν δημιουργήθηκε αποκλειστικά για χάρη του ανθρώπου. Η φύση λειτουργεί σύμφωνα με τις δικές της διαδικασίες.

Η θέση αυτή καταργεί την αντίληψη ότι ο άνθρωπος αποτελεί το κέντρο του σύμπαντος.

Η προέλευση της ζωής

Η ζωή παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα φυσικών διαδικασιών και συνδυασμών της ύλης. Ο Λουκρήτιος δεν διαθέτει τη σύγχρονη εξελικτική θεωρία, αλλά η εξήγησή του είναι αποφασιστικά φυσιοκρατική.

Η γέννηση του πολιτισμού

Ο άνθρωπος προχωρά σταδιακά από μια πρωτόγονη κατάσταση προς την κοινωνική οργάνωση.

Ανακαλύπτει τη φωτιά, τη γεωργία, τη μεταλλουργία, τη γλώσσα, τους νόμους και την πολιτική.

Τεχνολογική πρόοδος ≠ ψυχική πρόοδος.
Ο άνθρωπος μπορεί να αποκτά περισσότερη δύναμη και ταυτόχρονα να γίνεται περισσότερο δέσμιος των επιθυμιών του.

Βιβλίο VI — Φυσικά φαινόμενα και η πανούκλα

Το έκτο και τελευταίο βιβλίο εξετάζει φυσικά φαινόμενα που προκαλούσαν φόβο στους ανθρώπους της αρχαιότητας.

  • κεραυνούς και βροντές
  • καταιγίδες
  • ανέμους
  • σεισμούς
  • ηφαιστειακά φαινόμενα
  • ασθένειες

Η φύση αντί της δεισιδαιμονίας

Ο Λουκρήτιος θέλει να δείξει ότι τα φυσικά φαινόμενα μπορούν να έχουν φυσικές αιτίες.

Ο κεραυνός δεν είναι αναγκαστικά θεϊκή τιμωρία. Ο σεισμός δεν είναι απαραίτητα έκφραση θεϊκής οργής. Η ασθένεια δεν χρειάζεται να ερμηνεύεται ως υπερφυσική τιμωρία.

Η πανούκλα της Αθήνας

Το έργο ολοκληρώνεται με τη συγκλονιστική περιγραφή της πανούκλας των Αθηνών, βασισμένη στην ιστορική αφήγηση του Θουκυδίδη.

Το έργο αρχίζει με την Αφροδίτη, τη γέννηση και τη ζωτική δύναμη της φύσης, και τελειώνει με την επιδημία, τον θάνατο και τη διάλυση.

Η αντίθεση αυτή δεν είναι τυχαία. Η γέννηση και ο θάνατος αποτελούν δύο όψεις της ίδιας φυσικής διαδικασίας.

Το μεγάλο μήνυμα του Λουκρήτιου

Το Περὶ φύσεως μοιάζει αρχικά με ένα έργο φυσικής. Στην πραγματικότητα όμως είναι ένα έργο για τον ανθρώπινο φόβο.

Ο Λουκρήτιος ξεκινά με το ερώτημα:

«Από τι αποτελείται ο κόσμος;»

και καταλήγει στο πολύ πιο προσωπικό ερώτημα:

«Πώς μπορώ να ζήσω χωρίς να φοβάμαι τον κόσμο;»

Αυτή είναι η πραγματική δύναμη του έργου. Η αρχαία φυσική του έχει σε μεγάλο βαθμό ξεπεραστεί, αλλά το υπαρξιακό του ερώτημα παραμένει ζωντανό.

Οι 7 μεγάλες ιδέες του Λουκρήτιου

  1. Η φύση λειτουργεί με νόμους. Δεν χρειάζεται να ερμηνεύουμε κάθε γεγονός ως θεϊκή παρέμβαση.
  2. Τίποτε δεν γεννιέται από το απόλυτο τίποτε.
  3. Τίποτε δεν χάνεται στο απόλυτο τίποτε. Η ύλη μετασχηματίζεται.
  4. Η ψυχή είναι θνητή.
  5. Ο θάνατος δεν πρέπει να μας τρομοκρατεί.
  6. Η φύση δεν περιστρέφεται γύρω από τον άνθρωπο.
  7. Η γνώση μπορεί να θεραπεύσει.

«Να κοιτάξουμε τη φύση χωρίς φόβο.»

Η ουσία της λουκρήτειας φιλοσοφίας

Ενδεικτικές πηγές

Λουκρήτιος, De rerum natura, Βιβλία I–VI.

Epicurus, Letter to Menoeceus και Principal Doctrines.

Για το λατινικό κείμενο και παράλληλες μεταφράσεις: Perseus Digital Library.

Σάββατο 8 Αυγούστου 2026

Η Κρίση του Βυζαντίου (1025-1081)



Η Κληρονομιά που Έγινε Βάρος

Το έτος 1025, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία δεν ήταν απλώς ένα ισχυρό κράτος· ήταν η μόνη αδιαμφισβήτητη υπερδύναμη του τότε γνωστού κόσμου. Ο θάνατος του Βασιλείου Β’ του Βουλγαροκτόνου άφησε πίσω του μια αυτοκρατορία που εκτεινόταν από τις πεδιάδες του Δούναβη μέχρι τα βουνά της Αρμενίας και τις ακτές της Κάτω Ιταλίας. Όμως, αυτή η δόξα αποδείχθηκε μια εύθραυστη κληρονομιά.

Πώς μια τέτοια ισχύς κατέρρευσε εκ των έσω σε μόλις μισό αιώνα; Η απάντηση κρύβεται στους διαδόχους του, οι οποίοι «δε φάνηκαν αντάξιοι συνεχιστές». Η μετάβαση από το ζενίθ στο ναδίρ δεν ήρθε από μια ξαφνική στρατιωτική ήττα, αλλά από μια σειρά εσωτερικών επιλογών που θυσίασαν το μέλλον του κράτους στον βωμό του πρόσκαιρου πολιτικού κέρδους.

Ζωή η Πορφυρογέννητη: Η γυναίκα που κρατούσε τα κλειδιά της Αυτοκρατορίας



Στην καρδιά αυτής της περιόδου βρίσκεται μια γυναίκα που έγινε το σύμβολο της δυναστικής νομιμότητας: η Ζωή η Πορφυρογέννητη. Ως κόρη του Κωνσταντίνου Η’ (1025-1028), η Ζωή δεν ήταν απλώς μια αυτοκράτειρα, αλλά ο ζωντανός σύνδεσμος με την ένδοξη Μακεδονική δυναστεία. Σε μια εποχή που η εξουσία χρειαζόταν «ταυτότητα», η νομιμότητα πήγαζε αποκλειστικά από το αίμα της.

Η Ζωή χρησιμοποίησε τον γάμο ως το απόλυτο εργαλείο επιβίωσης, προσφέροντας τον θρόνο σε τρεις διαδοχικούς συζύγους (Ρωμανό Γ' Αργυρό, Μιχαήλ Δ' τον Παφλαγόνα και Κωνσταντίνο Θ' Μονομάχο). Ωστόσο, η δύναμη της εικόνας της φάνηκε καθαρά στην περίπτωση του υιοθετημένου γιου της, Μιχαήλ Ε' του Καλαφάτη. Όταν εκείνος επιχείρησε το αδιανόητο—να εκτοπίσει τη Ζωή—ο λαός της Κωνσταντινούπολης εξεγέρθηκε μαζικά. Για τους πολίτες, η Ζωή ήταν η Αυτοκρατορία. Παρά τη λαϊκή λατρεία και τους τρεις γάμους της, η μοίρα της ήταν ειρωνική: πέθανε το 1050 άκληρη, σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής που δεν θα επέστρεφε ποτέ.

Έγκλημα στο Λουτρό: Όταν η Φιλοδοξία Ξεπερνά την Ηθική


Η ιστορία της παρακμής γράφτηκε με αίμα μέσα στις κλειστές πόρτες του Παλατιού. Η πιο σκοτεινή στιγμή υπήρξε η δολοφονία του Ρωμανού Γ' Αργυρού. Στις 11 Απριλίου 1034, ο ηλικιωμένος αυτοκράτορας βρήκε φρικτό θάνατο: πνίγηκε μέσα στο λουτρό του, θύμα μιας συνωμοσίας της Ζωής και του νεαρού εραστή της, Μιχαήλ Δ'.

Η κυνικότητα των γεγονότων που ακολούθησαν σοκάρει ακόμα και τον σύγχρονο αναγνώστη. Με μια σπουδή που πρόδιδε την ενοχή τους, η Ζωή και ο Μιχαήλ τέλεσαν τους γάμους τους την ίδια ακριβώς ημέρα.

«Τέλεσαν τους γάμους τους, ενώ ακόμη ο νεκρός [Ρωμανός Γ'] βρισκόταν σε δωμάτιο του Παλατιού.»

Αυτό το περιστατικό δεν ήταν απλώς ένα έγκλημα πάθους, αλλά το σημείο μηδέν για την ηθική αποσύνθεση της ηγεσίας, όπου το αυτοκρατορικό αξίωμα έγινε αντικείμενο συναλλαγής και δολοπλοκίας.

Το Σχίσμα του 1054: Η Εκκλησία ως Αυτόνομος Παίκτης



Το Μεγάλο Σχίσμα του 1054 συχνά παρουσιάζεται ως μια δογματική κόντρα για το filioque (την εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος). Στην πραγματικότητα, ήταν μια βαθιά γεωπολιτική και πολιτική ρήξη. Η σύγκρουση μεταξύ του Πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλάριου και του Λεγάτου Ουμβέρτου ανέδειξε την αδυναμία της κεντρικής εξουσίας.

Ο Κωνσταντίνος Θ' Μονομάχος στάθηκε ανήμπορος να ελέγξει τον Κηρουλάριο, ο οποίος είχε εξελιχθεί σε έναν «πανίσχυρο σύμβουλο» και αυτόνομο πόλο εξουσίας. Η Εκκλησία της Ανατολής, υπερασπιζόμενη το μοντέλο της «δημοκρατικότερης πενταρχίας» έναντι της παπικής παντοδυναμίας, άρχισε να χαράζει δική της πολιτική. Το αποτέλεσμα; Μια ανεπανόρθωτη αποξένωση που στέρησε από το Βυζάντιο πολύτιμους συμμάχους στη Δύση την ώρα που οι απειλές πλήθαιναν.

Η Αυτοχειρία μιας Υπερδύναμης: Από τους Στρατιώτες στους Μισθοφόρους


Το μοιραίο σφάλμα που αποδόμησε την ισχύ του Βυζαντίου ήταν οικονομικό και στρατιωτικό. Ο Ρωμανός Γ' Αργυρός προέβη σε μια κίνηση με καταστροφικές συνέπειες: κατήργησε το «αλληλέγγυον». Αυτό ήταν το σύστημα που υποχρέωνε τους πλούσιους γαιοκτήμονες να καλύπτουν τους φόρους των φτωχότερων όταν εκείνοι αδυνατούσαν. Η κατάργησή του ήταν η «χαριστική βολή» για τα δημόσια έσοδα που στήριζαν τον στρατό, ευνοώντας προκλητικά την αριστοκρατία.

Με τον εγχώριο στρατό αποδυναμωμένο, η αυτοκρατορία στράφηκε σε ξένους μισθοφόρους. Αυτή η εσωτερική αποσύνθεση άνοιξε την πόρτα στους εξωτερικούς εχθρούς:

  • Οι Σελτζούκοι Τούρκοι εισέβαλαν στην Αρμενία. Αν και επί Κωνσταντίνου Θ' ηττήθηκαν προσωρινά, το ρήγμα είχε δημιουργηθεί.
  • Οι Νορμανδοί, υπό τον Ροβέρτο Γυϊσκάρδο, άρχισαν να κυριαρχούν στη Νότια Ιταλία. Μάλιστα, η αναγνώριση των νορμανδικών κτήσεων από τον Πάπα συνέδεσε οριστικά τη θρησκευτική αποξένωση (Σχίσμα) με τη γεωπολιτική απώλεια εδαφών.

Το Μάθημα της Ιστορίας

Η περίοδος 1025-1081 δεν ήταν απλώς μια σειρά ατυχών γεγονότων, αλλά μια δομική κρίση που άλλαξε τον χάρτη της Χριστιανοσύνης. Η άνοδος της δυναστείας των Κομνηνών το 1081 θα αποτελούσε την τελευταία μεγάλη ευκαιρία για ανασύνταξη πριν από το μοιραίο 1204.

Το Βυζάντιο εκείνης της εποχής μας διδάσκει ότι η πτώση ξεκινά πάντα από μέσα. Το ερώτημα παραμένει επίκαιρο: Μπορεί μια αυτοκρατορία να επιβιώσει όταν η εσωτερική της συνοχή θυσιάζεται στο βωμό των προσωπικών φιλοδοξιών και της ευνοιοκρατίας; Η ιστορία έδωσε την απάντησή της στα τείχη της Κωνσταντινούπολης.

                                         ΣΩΠΑΣΕ ΚΥΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΙ ΜΗΝ ΠΟΛΥΔΑΚΡΎΖΕΙΣ

                                         ΠΑΛΙ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ  ΜΕ ΚΑΙΡΟΥΣ ΠΑΛΙ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΘΑΝΑΙ



                                                                                        δια χειρός αλεξίου

                                                                                            08.08.2026

Παρασκευή 7 Αυγούστου 2026

«Ιούλιος Καίσαρ» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ 1932 στο Εθνικό Θέατρο


Πρόκειται για τον Ιούλιο Καίσαρα του Σαίξπηρ, σε ελληνική σκηνική παραγωγή του 1931–1932, σε σκηνοθεσία Φώτου Πολίτη και στην Κεντρική Σκηνή. Το έργο του Σαίξπηρ γράφτηκε γύρω στο 1599–1600 και βασίζεται κυρίως στον Πλούταρχο, δραματοποιώντας τη συνωμοσία, τη δολοφονία του Καίσαρα και τον εμφύλιο που ακολουθεί.

Ο Σαίξπηρ δεν γράφει απλώς μια «βιογραφία» του Καίσαρα, αλλά ένα πολιτικό δράμα για τη σύγκρουση ανάμεσα στη δημοκρατία, την εξουσία και το προσωπικό ήθος. Κεντρικό πρόσωπο, παρά τον τίτλο, είναι συχνά ο Βρούτος, γιατί πάνω του πέφτει το ηθικό βάρος της απόφασης: σκοτώνει έναν φίλο στο όνομα της πολιτικής ευθύνης.

Η πλοκή συμπυκνώνει ιστορικά γεγονότα του 44 π.Χ.: τους οιωνούς, την άρνηση του Καίσαρα να ακούσει τις προειδοποιήσεις, τη δολοφονία στις Ειδούς του Μαρτίου, τον επιτάφιο λόγο του Μάρκου Αντωνίου και τη σύγκρουση στο Φιλίππιο. Ο Σαίξπηρ συμπιέζει τον χρόνο και αλλάζει λεπτομέρειες για θεατρική ένταση, κάτι που εξηγεί γιατί το έργο είναι περισσότερο πολιτική τραγωδία παρά σχολαστική ιστορική αναπαράσταση.

Η φωτογραφία δείχνει μια λιτή, τελετουργική σκηνική σύλληψη, με αυστηρή αρχιτεκτονική και έντονη αίσθηση χώρου-εξουσίας. Ταιριάζει πολύ σε έναν Σαίξπηρ που παίζεται όχι ως “αρχαίο” θέαμα, αλλά ως ψυχολογικό και πολιτικό δράμα, όπου οι μορφές μοιάζουν μικρές μπροστά στον μηχανισμό της Ιστορίας. Το γεγονός ότι πρόκειται για παραγωγή της εποχής του Φώτου Πολίτη έχει ιδιαίτερο βάρος, γιατί ο Πολίτης υπήρξε κεντρική μορφή της θεατρικής ανανέωσης στην Ελλάδα και συνδέθηκε με υψηλή αισθητική πειθαρχία και δραματουργική σοβαρότητα.



Η Ρώμη ως σκηνή της Ιστορίας

Στον Ιούλιο Καίσαρα του Σαίξπηρ η Ρώμη δεν είναι απλώς ένας τόπος· είναι ένας ζωντανός οργανισμός που πάλλεται ανάμεσα στον φόβο και τη φιλοδοξία, στη δημοκρατία και την τυραννία, στη λογική του καθήκοντος και στη μέθη της εξουσίας. Το έργο, που παρουσιάστηκε από την Κεντρική Σκηνή κατά τη θεατρική περίοδο 1931–1932, ανήκει στις σημαντικές σαίξπηρικές σκηνοθεσίες του Φώτου Πολίτη, ο οποίος υπήρξε ο μόνιμος σκηνοθέτης του νεοσύστατου Εθνικού Θεάτρου.

Η παράσταση φαίνεται να συλλαμβάνει τη ρωμαϊκή πολιτεία όχι ως πολύχρωμο ιστορικό σκηνικό, αλλά ως έναν ψυχρό και επιβλητικό χώρο εξουσίας. Στη φωτογραφία, η αρχιτεκτονική της σκηνής υψώνεται σαν πέτρινη παγίδα γύρω από τα πρόσωπα. Οι δύο μορφές που στέκονται στο βάθος μοιάζουν σχεδόν συνθλιμμένες από το μνημειακό περιβάλλον· και ακριβώς εκεί βρίσκεται η δύναμη της εικόνας: οι άνθρωποι αποφασίζουν την Ιστορία, αλλά ταυτόχρονα παραμένουν μικροί μπροστά της.

Ο Φώτος Πολίτης, σκηνοθέτης με έντονη συνείδηση της μορφής και του λόγου, μοιάζει να επιλέγει μια αισθητική αυστηρότητα που ταιριάζει απόλυτα στο έργο. Δεν υπάρχει εδώ περιττή διακοσμητικότητα. Η σκηνή θυμίζει αίθουσα Συγκλήτου, τόπο ανάκρισης και ταυτόχρονα χώρο τελετουργικής θυσίας. Η δολοφονία του Καίσαρα δεν παρουσιάζεται μόνο ως πολιτική πράξη, αλλά ως ρήξη μέσα στην ίδια την τάξη του κόσμου.

Ο Βρούτος και η αποτυχία της αρετής

Το ουσιαστικό κέντρο της τραγωδίας δεν είναι τόσο ο ίδιος ο Καίσαρας όσο ο Βρούτος. Ο Καίσαρας πέφτει από τα μαχαίρια των συνωμοτών, αλλά ο Βρούτος συντρίβεται από την εσωτερική του αμφιβολία. Θέλει να σώσει τη Ρώμη από την τυραννία, όμως δεν κατανοεί ότι η πολιτική δεν κυβερνάται μόνο από ιδέες και αρχές· κυβερνάται επίσης από πάθη, πλήθη, φόβους και ρητορική.

Η τραγωδία του είναι ότι επιχειρεί να διαπράξει ένα έγκλημα χωρίς να γίνει εγκληματίας. Θέλει να δολοφονήσει τον Καίσαρα, αλλά όχι να μισήσει τον άνθρωπο. Θέλει να προστατεύσει τη δημοκρατία, αλλά αδυνατεί να προβλέψει το χάος που θα γεννήσει η πράξη του. Ο Μάρκος Αντώνιος, αντίθετα, κατανοεί αμέσως τη δύναμη του θεάτρου, της εικόνας και του πλήθους. Ο περίφημος επιτάφιος λόγος του αποδεικνύει ότι η εξουσία δεν ανήκει πάντοτε σε εκείνον που έχει το δίκαιο μέρος, αλλά σε εκείνον που ξέρει να μιλά στην καρδιά των ανθρώπων.

Οι ηθοποιοί

Το διαθέσιμο εικαστικό τεκμήριο δεν αναγράφει τα ονόματα των ηθοποιών και, επειδή η φωτογραφία είναι μακρινή και χωρίς λεζάντα διανομής, δεν είναι ασφαλές να ταυτιστούν οι δύο εικονιζόμενοι με συγκεκριμένους ρόλους. Δεν θα ήταν, επομένως, ιστορικά σωστό να αποδώσω αυθαίρετα τα πρόσωπά τους στον Καίσαρα, τον Βρούτο ή τον Κάσιο.

Αυτό που μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα είναι ότι η ερμηνευτική δομή μιας τέτοιας παράστασης στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:

Ο ηθοποιός του Βρούτου χρειάζεται εσωτερικότητα, συγκράτηση και μια φωνή που να φανερώνει άνθρωπο περισσότερο στοχαστικό παρά επαναστάτη.

Ο ηθοποιός του Καίσαρα οφείλει να αποδώσει όχι έναν απλό τύραννο, αλλά έναν ηγέτη που έχει ήδη γίνει σύμβολο και γι’ αυτό δυσκολεύεται να διακρίνει την πραγματικότητα από την εικόνα του.

Ο ηθοποιός του Μάρκου Αντωνίου χρειάζεται ρητορική ευκινησία και σκηνική θερμοκρασία· είναι ο άνθρωπος που μετατρέπει τον λόγο σε όπλο και το πλήθος σε πολιτική δύναμη.

Η παράσταση του Πολίτη ανήκει σε μια περίοδο κατά την οποία το Εθνικό Θέατρο μόλις διαμόρφωνε τη φυσιογνωμία του. Το Εθνικό εγκαινιάστηκε στις 19 Μαρτίου 1932, με τον Αγαμέμνονα του Αισχύλου και τον Θείο Όνειρο του Γρηγορίου Ξενόπουλου, ενώ ο Πολίτης υπήρξε ο πρώτος μόνιμος σκηνοθέτης του. Η επιλογή του Σαίξπηρ, επομένως, δεν ήταν τυχαία: εξέφραζε την επιθυμία μιας νέας εθνικής σκηνής να συνομιλήσει με το μεγάλο ευρωπαϊκό δραματολόγιο.

Η ετυμηγορία

Ο Ιούλιος Καίσαρ του Φώτου Πολίτη, όπως μας τον παραδίδει η φωτογραφία, φαίνεται να υπήρξε παράσταση λιτή, αυστηρή και βαθιά πολιτική. Η σκηνογραφία δεν στολίζει τη ρωμαϊκή Ιστορία· την απογυμνώνει. Μέσα σε αυτή την άδεια, σχεδόν απάνθρωπη σκηνική πολιτεία, οι ήρωες προχωρούν προς την καταστροφή τους με τη βεβαιότητα ανθρώπων που πιστεύουν ότι υπηρετούν το καλό.

Και όμως, η τραγωδία του Σαίξπηρ ψιθυρίζει κάτι πιο σκοτεινό: πως καμιά πολιτική δολοφονία δεν τελειώνει με τον θάνατο του τυράννου. Το αίμα που χύνεται στο Καπιτώλιο επιστρέφει ως εμφύλιος, ως δημαγωγία και ως νέα μορφή εξουσίας. Αυτή είναι και η διαχρονική αξία της παράστασης: η Ρώμη της δεν βρίσκεται μόνο στην αρχαιότητα· βρίσκεται σε κάθε εποχή όπου άνθρωποι, στο όνομα της ελευθερίας, ανοίγουν τον δρόμο σε μια καινούργια τυραννία.

Οι βασικοί πρωταγωνιστές της παράστασης «Ιούλιος Καίσαρ» του Εθνικού Θεάτρου, που παρουσιάστηκε στην Αθήνα στις 30 Μαρτίου 1932, σε σκηνοθεσία Φώτου Πολίτη, ήταν οι εξής:

ΡόλοςΗθοποιός
Ιούλιος ΚαίσαρΝίκος Ροζάν
Μάρκος ΒρούτοςΑιμίλιος Βεάκης
ΚάσσιοςΚώστας Μουσούρης
Μάρκος ΑντώνιοςΑλέξης Μινωτής
Οκτάβιος ΚαίσαρΝίκος Δενδραμής
Μάρκος ΛέπιδοςΝίκος Παπαγεωργίου
ΚάσκαςΓιώργος Γληνός
ΚαλπουρνίαΛέλα Ησαΐα
ΠορκίαΆννα Σταυρίδου

Στη διανομή συμμετείχαν επίσης ο Μιχάλης Ιακωβίδης ως Κικέρων, ο Νέστωρ Παλμύρας ως Πόπλιος, ο Θάνος Κωτσόπουλος ως Ποπίλιος Λένας, ο Ηλίας Δεστούνης ως Δέκιμος Βρούτος, ο Νίκος Παρασκευάς ως Φλάβιος και ο Γιάννης Αυλωνίτης ως Μάρυλλος. Η παράσταση είχε μετάφραση του Κ. Καρθαίου, σκηνικά του Κλεόβουλου Κλώνη, κοστούμια του Αντώνη Φωκά και φωτισμούς του Βάλτερ Χόφμαν

Οι σημαντικότεροι πρωταγωνιστές

Ο Αιμίλιος Βεάκης, ως Βρούτος, κρατούσε τον πιο σύνθετο και τραγικό ρόλο του έργου. Ο Βρούτος δεν είναι ένας κοινός συνωμότης, αλλά ένας άνθρωπος που πιστεύει ότι θυσιάζει την προσωπική του αγάπη για χάρη της Ρώμης. Η επιλογή του Βεάκη πρέπει να έδινε στον ρόλο κύρος, εσωτερικότητα και ηθικό βάρος.

Ο Κώστας Μουσούρης, ως Κάσσιος, ενσάρκωνε την πιο πρακτική και εμπαθή πλευρά της συνωμοσίας. Εκεί όπου ο Βρούτος κινείται από ιδεαλισμό, ο Κάσσιος κινείται από καχυποψία, πολιτικό ένστικτο και προσωπική αντιπάθεια προς τον Καίσαρα.

Ο Αλέξης Μινωτής, στον ρόλο του Μάρκου Αντωνίου, είχε έναν από τους πιο θεατρικούς ρόλους της παράστασης. Ο Αντώνιος αρχικά φαίνεται υποταγμένος, όμως μετά τη δολοφονία μεταβάλλεται σε μεγάλο ρήτορα και πολιτικό σκηνοθέτη του πλήθους. Η παρουσία του Μινωτή πρέπει να ήταν ιδιαίτερα σημαντική στη γνωστή σκηνή του επιταφίου λόγου, όπου η λέξη μετατρέπεται σε δύναμη ανατροπής.

Ο Νίκος Ροζάν, ως Ιούλιος Καίσαρ, έπαιζε έναν ρόλο σχετικά περιορισμένο σε έκταση, αλλά κομβικό σε συμβολική σημασία. Ο Καίσαρας εμφανίζεται ως η προσωποποίηση της συγκεντρωμένης εξουσίας· ακόμη και μετά τον θάνατό του, το «πνεύμα του Καίσαρα» επιστρέφει στη σκηνή, γεγονός που καταγράφεται και στη διανομή, όπου ο ίδιος ηθοποιός αναφέρεται και ως το πνεύμα του Καίσαρα.

Η παράσταση συγκέντρωνε έτσι μερικά από τα σημαντικότερα ονόματα της ελληνικής σκηνής: τον Βεάκη, τον Μινωτή, τον Ροζάν και τον Μουσούρη. Δεν επρόκειτο μόνο για μεγάλη διανομή, αλλά για μια συνάντηση διαφορετικών υποκριτικών ιδιοσυγκρασιών: ο Βεάκης της εσωτερικής τραγικότητας, ο Μινωτής της ρητορικής ακρίβειας, ο Ροζάν της επιβλητικής σκηνικής παρουσίας και ο Μουσούρης της πολιτικής οξύτητας.

Οι διαθέσιμες ψηφιακές πηγές δεν μας επιτρέπουν να παραθέσουμε αυτούσιο, πλήρες κριτικό σημείωμα του 1932 για την ερμηνεία του Αλέξη Μινωτή. Ωστόσο, η μεταγενέστερη θεατρική μαρτυρία και η ιστοριογραφία του Εθνικού Θεάτρου δείχνουν ότι η ερμηνεία του ως Μάρκου Αντωνίου έγινε δεκτή με ιδιαίτερο θαυμασμό και θεωρήθηκε ένας από τους πρώτους σημαντικούς σταθμούς της πορείας του.ert+1

Η πιο χαρακτηριστική μαρτυρία προέρχεται από τον ηθοποιό Θάνο Κωτσόπουλο, ο οποίος έγραψε ότι πρώτα θαύμασε τον Μινωτή στον ρόλο του Ήμπεν και κατόπιν ακόμη περισσότερο όταν τον είδε ως Μάρκο Αντώνιο στον Ιούλιο Καίσαρα. Η διατύπωση αυτή «ο θαυμασμός μου μεγάλωσε» αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο η συγκεκριμένη ερμηνεία έμεινε στη μνήμη ανθρώπων του θεάτρου.avalonofthearts

Γιατί ξεχώρισε

Ο Μινωτής δεν αντιμετώπισε τον Μάρκο Αντώνιο ως έναν απλό ρωμαίο στρατηγό ή ως έναν παθητικό φίλο του νεκρού Καίσαρα. Τον ανέδειξε ως άνθρωπο της σκηνικής μεταμόρφωσης: αρχικά συγκρατημένο και φαινομενικά υποχωρητικό, στη συνέχεια κυρίαρχο μέσα από τον λόγο και τη δύναμη της ρητορικής.

Η σκηνή του επιταφίου λόγου ήταν ασφαλώς το μεγάλο πεδίο της ερμηνευτικής του επιτυχίας. Εκεί ο Αντώνιος δεν θρηνεί απλώς τον Καίσαρα· χειραγωγεί το πλήθος, αλλάζει τη φορά της Ιστορίας και μετατρέπει την ευγλωττία σε πολιτικό όπλο. Η ερμηνεία απαιτούσε λεπτές μεταπτώσεις: ειρωνεία, προσποιητή ταπεινότητα, συγκρατημένη οργή και, τελικά, έκρηξη. Ο Μινωτής φαίνεται πως διέθετε ακριβώς αυτή την ικανότητα να χτίζει τη ρητορική ένταση βαθμιαία, χωρίς να την εξαντλεί από την πρώτη στιγμή.

Η σχέση με τον Φώτο Πολίτη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι ο Πολίτης φαίνεται να καθοδήγησε αυστηρά την προετοιμασία του Μινωτή. Μελέτη για το έργο του σκηνοθέτη αναφέρει χαρακτηριστικά ότι, στις πρόβες του Ιουλίου Καίσαρα, ο Πολίτης επενέβαινε στην ερμηνευτική εργασία του ηθοποιού και τον προειδοποιούσε για τον κίνδυνο του «πάθους» και της τεχνητής υπερβολής —τη γνωστή φράση “pathos and artifice”.

Αυτό έχει σημασία, επειδή εξηγεί πιθανώς τον χαρακτήρα της ερμηνείας: ο Μινωτής δεν επιδίωκε απλώς έναν εντυπωσιακό, ηχηρό ρήτορα. Ο στόχος ήταν να αποφύγει τη ρητορεία ως εξωτερικό στόμφο και να κάνει τον λόγο να φαίνεται ότι γεννιέται από πολιτική σκέψη και εσωτερική ανάγκη. Με άλλα λόγια, ο Αντώνιός του δεν ήταν μόνο μεγάλος ομιλητής· ήταν ένας άνθρωπος που σκηνοθετεί την αλήθεια μπροστά στο πλήθος.

Η θέση της ερμηνείας στην καριέρα του

Ο Μινωτής εντάχθηκε στο Εθνικό Θέατρο το 1932 και κατά την επόμενη δεκαετία αναδείχθηκε σε έναν από τους βασικούς πρωταγωνιστές του. Ο Ιούλιος Καίσαρ συγκαταλέγεται στους ρόλους που συνέβαλαν στην καθιέρωσή του ως σημαντικού δραματικού ηθοποιού, μαζί με τον Οιδίποδα, τον Άμλετ, τον Πέερ Γκυντ και τον Μάκβεθ.ert

Άρα, η πιο προσεκτική ιστορική διατύπωση είναι η εξής: οι διαθέσιμες μαρτυρίες δεν τεκμηριώνουν μια πλήρη, ομόφωνη κριτική αποτίμηση από τον Τύπο του 1932, αλλά τεκμηριώνουν σαφώς ότι η ερμηνεία του Μινωτή ως Μάρκου Αντωνίου ξεχώρισε και θεωρήθηκε αποφασιστικό βήμα στην καλλιτεχνική του διαδρομή. Η αναγνώριση δεν στηρίχθηκε μόνο στη δύναμη της φωνής του, αλλά κυρίως στην ικανότητά του να συνδυάζει τη ρητορική λάμψη με την εσωτερική πειθαρχία.

Η παράσταση «Ιούλιος Καίσαρ» είχε ιδιαίτερη σημασία για το ελληνικό θέατρο του 1932, επειδή παρουσιάστηκε σε μια κρίσιμη στιγμή: το Εθνικό Θέατρο μόλις είχε επανιδρυθεί και άνοιγε για πρώτη φορά τις πόρτες του στο κοινό. Τα εγκαίνια έγιναν στις 19 Μαρτίου 1932 με τον Αγαμέμνονα του Αισχύλου και τον Θείο Όνειρο του Ξενόπουλου, ενώ ο Ιούλιος Καίσαρ ακολούθησε στις 30 Μαρτίου.n-t+1

1. Εδραίωσε τη νέα εθνική σκηνή

Η παράσταση έδειχνε ότι το Εθνικό Θέατρο δεν θα περιοριζόταν μόνο στο αρχαίο ελληνικό δράμα ή στο ελληνικό ρεπερτόριο. Θα λειτουργούσε ως σκηνή με ευρύτερο ευρωπαϊκό και παγκόσμιο προσανατολισμό, παρουσιάζοντας Σαίξπηρ μαζί με τον Αισχύλο και τους νεότερους Έλληνες συγγραφείς. Ο Ιούλιος Καίσαρ ήταν, επομένως, μια δήλωση καλλιτεχνικής φιλοδοξίας: η ελληνική κρατική σκηνή διεκδικούσε θέση μέσα στην ευρωπαϊκή θεατρική παράδοση.ikee.lib.auth+1

2. Ανέδειξε τον Φώτο Πολίτη

Για τον Φώτο Πολίτη, η παράσταση ήταν μέρος του οράματός του για ένα θέατρο οργανωμένο, πειθαρχημένο και υψηλών καλλιτεχνικών απαιτήσεων. Από το 1932 έως τον θάνατό του, το 1934, σκηνοθέτησε περίπου τριάντα έργα, αρχαία δράματα και έργα του διεθνούς δραματολογίου. Ο Ιούλιος Καίσαρ ανήκει στις τρεις σημαντικές σαίξπηρικές σκηνοθεσίες του στο Εθνικό, μαζί με τον Έμπορο της Βενετίας και τον Οθέλλο.photodentro.edu+1

Η επιλογή του έργου επέτρεπε στον Πολίτη να συνδυάσει τον ποιητικό λόγο με τη μεγάλη σκηνική σύνθεση: πλήθος, πολιτική συγκέντρωση, συνωμοσία, ρητορική και εμφύλια σύγκρουση. Δεν ήταν απλώς ένα ιστορικό δράμα, αλλά μια δοκιμασία για τις δυνατότητες της νέας κρατικής σκηνής.

3. Συγκέντρωσε κορυφαίους ηθοποιούς

Η παραγωγή συγκέντρωσε σημαντικά ονόματα της εποχής, ανάμεσά τους τον Αιμίλιο Βεάκη ως Βρούτο, τον Κώστα Μουσούρη ως Κάσσιο, τον Νίκο Ροζάν ως Καίσαρα και τον Αλέξη Μινωτή ως Μάρκο Αντώνιο. Η παρουσία αυτών των ηθοποιών υπογράμμιζε τον θεσμικό χαρακτήρα της παράστασης και συνέβαλε στη διαμόρφωση ενός μόνιμου, υψηλού επιπέδου καλλιτεχνικού δυναμικού για το Εθνικό Θέατρο.retrodb+1

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η παρουσία του νεότερου τότε Μινωτή, ο οποίος άρχισε να καθιερώνεται μέσα από ρόλους μεγάλης δραματικής και ρητορικής έντασης. Ο Ιούλιος Καίσαρ δεν ήταν μόνο παράσταση του έργου του Σαίξπηρ· ήταν και παράσταση που έδειχνε ποιοι ηθοποιοί θα αποτελούσαν τον βασικό κορμό της ελληνικής σκηνής τις επόμενες δεκαετίες.

4. Εισήγαγε νέο σκηνικό ύφος

Η παραγωγή συνδέθηκε με ένα ενιαίο καλλιτεχνικό σχέδιο, στο οποίο συμμετείχαν ο Κλεόβουλος Κλώνης στα σκηνικά και ο Αντώνης Φωκάς στα κοστούμια, δύο συνεργάτες που παρέμειναν σταθερά συνδεδεμένοι με το Εθνικό Θέατρο.n-t+1

Η σκηνική εικόνα της φωτογραφίας χαρακτηρίζεται από λιτότητα, συμμετρία και μνημειακότητα. Η Ρώμη δεν αποδίδεται ως αρχαιολογική αναπαράσταση με πληθώρα διακοσμητικών λεπτομερειών, αλλά ως αυστηρός χώρος εξουσίας. Αυτή η αισθητική υπηρετούσε το πολιτικό και ηθικό περιεχόμενο του έργου.

5. Είχε έμμεση πολιτική επικαιρότητα

Ο Ιούλιος Καίσαρ μιλά για τη συγκέντρωση της εξουσίας, τον φόβο της τυραννίας, τη συνωμοσία και τη χειραγώγηση του πλήθους. Δεν πρέπει να προβάλλουμε μηχανικά τα γεγονότα του 1932 πάνω στο έργο, όμως η επιλογή του ήταν αναπόφευκτα πολιτικά φορτισμένη: σε μια περίοδο έντονων κοινωνικών και πολιτικών μεταβολών, το κοινό έβλεπε στη σκηνή τη σύγκρουση ανάμεσα στη δημοκρατική ιδέα και την προσωποπαγή εξουσία.

Η σημασία της παράστασης, λοιπόν, δεν βρισκόταν μόνο στην ιστορική της υπόθεση. Βρισκόταν στο ότι έθετε ενώπιον του κοινού ένα διαρκές ερώτημα: μπορεί μια πράξη βίας να δικαιολογηθεί όταν γίνεται στο όνομα της ελευθερίας; Αυτό ακριβώς έκανε τον Σαίξπηρ επίκαιρο για τη νέα ελληνική κρατική σκηνή.

Ο Ιούλιος Καίσαρ του 1932 ήταν σημαντικός επειδή:

  • συνέβαλε στην εδραίωση του νεοσύστατου Εθνικού Θεάτρου,

  • εξέφρασε το διεθνές και ευρωπαϊκό του ρεπερτόριο,

  • ανέδειξε τη σκηνοθετική αντίληψη του Φώτου Πολίτη,

  • συγκέντρωσε κορυφαίους ηθοποιούς,

  • και απέδειξε ότι ο Σαίξπηρ μπορούσε να μιλήσει άμεσα στο ελληνικό κοινό.

Με αυτή την έννοια, η παράσταση υπήρξε όχι απλώς μία επιτυχής παρουσίαση ενός σαιξπηρικού έργου, αλλά ένα από τα πρώτα θεμέλια του καλλιτεχνικού κύρους του Εθνικού Θεάτρου.

Έρευνα alexgr

07.08.2026

#ΕθνικόΘέατρο #ΦώτοςΠολίτης #ΑλέξηςΜινωτής #ΙούλιοςΚαίσαρ #Σαίξπηρ #ΕλληνικόΘέατρο #ΘεατρικήΙστορία

Κυριακή 12 Ιουλίου 2026

Graecopithecus: Γεννήθηκε ο Άνθρωπος στην Ελλάδα πριν 7,2 εκατομμύρια χρόνια











 Η Μεγάλη Ανατροπή

Για περισσότερο από έναν αιώνα, η επιστημονική κοινότητα είχε καταλήξει σε ένα ακλόνητο δόγμα: η Αφρική είναι το μοναδικό «λίκνο της ανθρωπότητας». Από τη διάσημη «Λούσι» μέχρι τον  Sahelanthropus  του Τσαντ, τα στοιχεία έδειχναν νότια. Τι συμβαίνει όμως όταν η  ιζηματολογία , ο  παλαιομαγνητισμός  και μια σειρά από «ξεχασμένα» ευρήματα στην ευρωπαϊκή ήπειρο έρχονται να αμφισβητήσουν την απόλυτη κυριαρχία της Αφρικής;Δεν πρόκειται απλώς για μια νέα ανακάλυψη, αλλά για ένα επιστημονικό θρίλερ που ξεκινά από την κατοχική Αθήνα και καταλήγει να αναδιαμορφώνει τον χάρτη της εξέλιξής μας. Προετοιμαστείτε για την αποκάλυψη ενός κρίκου της αλυσίδας που η επίσημη ιστορία είχε αφήσει στη σκιά για δεκαετίες.

Η Ξεχασμένη Γνάθος της Κατοχικής Αθήνας

Η αφετηρία της ανατροπής βρίσκεται στο 1944. Ενώ η Αθήνα σπαρασσόταν από την Κατοχή, ο Γερμανός γεωλόγος Μπρούνο φον Φράιμπεργκ, επιβλέποντας οχυρωματικά έργα σε ένα αγρόκτημα στον Πύργο Βασιλίσσης, ήρθε αντιμέτωπος με ένα παράξενο απολίθωμα: μια κάτω γνάθο.Για δεκαετίες, το εύρημα υποτιμήθηκε ως ένα «κοινό σαγόνι πιθήκου» και κατέληξε να φυλάσσεται με μια δόση ειρωνικής απαξίωσης μέσα σε ένα πλαστικό  δοχείο φαγητού (Tupperware) . Χρειάστηκε η επιμονή της Madeleine Böhme για να ανασυρθεί από ένα χρηματοκιβώτιο, συνοδευόμενο από τη σχεδόν προφητική εντολή του παλαιού επιμελητή:«Αυτό είναι το πιο πολύτιμο κομμάτι από τη συλλογή μας... παρακαλώ φροντίστε το».Η σύγχρονη ανάλυση με τομογράφους υψηλής ευκρίνειας αποκάλυψε το μυστικό του  Graecopithecus freybergi  (του «El Graeco»): οι ρίζες των προγομφίων του ήταν μερικώς συγχωνευμένες. Στην παλαιοανθρωπολογία, αυτό είναι το «δακτυλικό αποτύπωμα» της ανθρωπότητας. Ενώ οι χιμπατζήδες έχουν σαφώς διαχωρισμένες ρίζες, ο El Graeco, ηλικίας  7,175 εκατομμυρίων ετών , παρουσιάζει την ανατομική μετάβαση που τον τοποθετεί στη δική μας εξελικτική γραμμή, καθιστώντας τον παλαιότερο από κάθε αντίστοιχο αφρικανικό εύρημα.

Η Ανατροπή της Υπόθεσης της Σαβάνας: Γιατί το Λίκνο δεν ήταν Δάσος

Η παραδοσιακή «Υπόθεση της Σαβάνας» υποστήριζε ότι οι πρόγονοί μας στάθηκαν όρθιοι όταν τα δάση της Αφρικής υποχώρησαν. Όμως υπάρχει ένα πρόβλημα: πριν από 7 εκατομμύρια χρόνια, η Αφρική ήταν ακόμα κατάφυτη από πυκνά δάση. Αντίθετα, η Νοτιοανατολική Ευρώπη ήταν ήδη μια ανοιχτή σαβάνα.Τα στοιχεία από τη  μελέτη των φυτόλιθων  και η παρουσία σκόνης από τη Σαχάρα στα ιζήματα της Ελλάδας και της Βουλγαρίας είναι αποκαλυπτικά. Οι ερευνητές εντόπισαν επίπεδα σκόνης που έφταναν τα  250 γραμμάρια ανά τετραγωνικό μέτρο ετησίως  — μια ποσότητα που συναντάται σήμερα μόνο στη ζώνη του Σαχέλ. Σε αυτό το σκληρό, ξηρό περιβάλλον, ανάμεσα σε προϊστορικούς ελέφαντες, καμηλοπαρδάλεις και ρινόκερους, οι πρώτοι ανθρωπίδες της Ευρώπης αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την αναρρίχηση και να υιοθετήσουν τον διποδισμό για να επιβιώσουν στις ανοιχτές εκτάσεις.Τα Ίχνη στον Τράχυλο της Κρήτης: Η «Απόλυτη Απόδειξη»

Αν η γνάθος του El Graeco είναι η ένδειξη, τα ίχνη στον Τράχυλο της Κρήτης είναι η «απόλυτη απόδειξη» (smoking gun). Το 2002, αποκαλύφθηκαν αποτυπώματα ηλικίας  6 εκατομμυρίων ετών , τα οποία οι επιστήμονες περιγράφουν ως ένα:«στατικό απόσπασμα ταινίας σε πέτρα που απεικονίζει μια οικογένεια ζωντανών ανθρωποειδών».Σε αντίθεση με τα ίχνη των πιθήκων, αυτά του Τράχυλου δεν έχουν νύχια, διαθέτουν διακριτή φτέρνα και ένα μεγάλο δάχτυλο ευθυγραμμισμένο με το υπόλοιπο πόδι. Είναι η «ζωντανή σάρκα» που αποδεικνύει συμπεριφορά: μια ομάδα που περπατά όρθια στην άκρη μιας λιμνοθάλασσας, τουλάχιστον 2,4 εκατομμύρια χρόνια πριν από τα περίφημα ίχνη του Λαετόλι στην Τανζανία.

Ο «Udo» και το Μεταβολικό Κόστος της Ευφυΐας

Η ανακάλυψη του  Danuvius guggenmosi  στη Βαυαρία προσθέτει μια κρίσιμη παράμετρο: τη νοημοσύνη. Το απολίθωμα, που ονομάστηκε χαϊδευτικά  «Udo»  προς τιμήν των 70ών γενεθλίων του Γερμανού ροκ σταρ Udo Lindenberg (καθώς τα τραγούδια του ακούγονταν στο ραδιόφωνο την ώρα της ανασκαφής), χρονολογείται στα  11,6 εκατομμύρια έτη .Ο Udo δεν ήταν ένας απλός πίθηκος. Παρουσίαζε μια μοναδική υβριδική κίνηση, περπατώντας με  ίσια γόνατα , ενώ διέθετε εγκέφαλο συγκρίσιμο σε μέγεθος με χιμπατζή. Όπως επισημαίνει ο παλαιοανθρωπολόγος David Begun, ο μεγάλος εγκέφαλος είναι «μεταβολικά ακριβός». Οι Ευρωπαίοι πίθηκοι δεν θα τον διατηρούσαν αν δεν τον χρησιμοποιούσαν για να επιλύσουν σύνθετα προβλήματα επιβίωσης σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον, τοποθετώντας τις βάσεις για τη γνωστική εξέλιξη του είδους μας σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Η Σαχάρα ως Φραγμός και Γέφυρα

Αν η αρχή έγινε στην Ευρώπη, πώς βρεθήκαμε στην Αφρική; Η απάντηση κρύβεται στη δυναμική του κλίματος. Πριν από 7,2 εκατομμύρια χρόνια, η Σαχάρα σχηματίστηκε ως μια αχανής έρημος, λειτουργώντας αρχικά ως απροσπέλαστο φράγμα.Ωστόσο, οι περιοδικές υγρές φάσεις μετέτρεπαν την έρημο σε μια «πράσινη γέφυρα». Κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων, οι πρώιμοι ανθρωπίδες μετανάστευσαν από την Ευρώπη προς τον Νότο μέσω της Μέσης Ανατολής. Ακολούθησαν τα οικοσυστήματα που γνώριζαν, μεταφέροντας την εξελικτική σκυτάλη στην Αφρική, όπου η ιστορία μας συνέχισε να γράφεται για τα επόμενα εκατομμύρια χρόνια.

Ένα Νέο Κεφάλαιο στην Ιστορία μας

Τα ευρήματα από την Ελλάδα, την Κρήτη, τη Βουλγαρία και τη Γερμανία δεν ακυρώνουν την Αφρική, αλλά την επαναπροσδιορίζουν ως τον τόπο όπου η ανθρωπότητα  συνέχισε  την πορεία της, όχι απαραίτητα εκεί όπου την  ξεκίνησε . Η εξέλιξη είναι μια διηπειρωτική εποποιία που δεν υπακούει σε σύγχρονα γεωγραφικά σύνορα.Το ερώτημα που παραμένει είναι: πόσα ακόμη «πολύτιμα κομμάτια» βρίσκονται θαμμένα στα ιζήματα της Μεσογείου, περιμένοντας να μας υπενθυμίσουν ότι η καταγωγή μας είναι πολύ πιο σύνθετη και συναρπαστική από ό,τι τολμούσαμε να φανταστούμε;



🚀 Η ιστορία της ανθρωπότητας ξαναγράφεται – και η αρχή είναι Ελληνική!

Ξεχάστε όσα ξέρατε για το αποκλειστικό «λίκνο» της Αφρικής. Νέα επιστημονικά δεδομένα φέρνουν την Ευρώπη στο επίκεντρο της εξέλιξης! 

🌍🦴🔹  El Graeco (7,175 εκ. έτη):  Μια γνάθος από την Αθήνα που βρέθηκε στην Κατοχή, αποδεικνύει ότι οι ρίζες μας βρίσκονται στα Βαλκάνια. 

🔹  Τα Ίχνη της Κρήτης:  Η «απόλυτη απόδειξη» διποδισμού 6 εκατομμύρια χρόνια πριν – πολύ παλαιότερα από κάθε αφρικανικό αποτύπωμα. 

🔹  Udo ο Βαυαρός:  Ο χαμένος κρίκος 11,6 εκ. ετών που περπατούσε με ίσια γόνατα στη Γερμανία. 

🔹  Η Ευρωπαϊκή Σαβάνα:  Γιατί οι πρόγονοί μας στάθηκαν όρθιοι στην Ελλάδα πριν η Αφρική χάσει τα δάση της.Η επιστήμη δεν είναι στατική. Είναι μια συνεχής ανακάλυψη. Είστε έτοιμοι να γνωρίσετε τον πρώτο «Έλληνα» πρόγονό μας;

👇 




#Paleoanthropology #Evolution #ElGraeco #HistoryRewritten #ScienceStorytelling #Greece

Κυριακή 5 Ιουλίου 2026

Χειρόγραφον του18ου -19ου αιώνος στην Ηπειροθεσσαλίαν

Αυτό το ιστορικό τεκμήριο αποτελεί μια σύνθετη συλλογή χειρόγραφων και έντυπων κειμένων που καταγράφουν την πνευματική και κοινωνική ζωή μιας περασμένης εποχής. Οι πρώτες σελίδες περιλαμβάνουν ανέκδοτα για φημισμένους ζωγράφους της αρχαιότητας, ενώ ακολουθούν πρακτικές ιατρικές συνταγές και θεραπείες για διάφορες παθήσεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το λεπτομερές χρονικό, το οποίο απαριθμεί σημαντικά γεγονότα των αρχών του 19ου αιώνα, όπως ακραία καιρικά φαινόμενα, επιδημίες και οικονομικές διακυμάνσεις στις τιμές των προϊόντων. Το σύνολο συμπληρώνεται από θεολογικούς λόγους και θρησκευτικές ακολουθίες που αφορούν τη διαγωγή των ιερέων και την παράκληση υπέρ των ασθενούντων. Πρόκειται για έναν πολύτιμο κώδικα γνώσης, όπου η καθημερινή επιβίωση συναντά την καλλιτεχνική παιδεία και τη χριστιανική πίστη.

Κατά την περίοδο 1798-1816, οι πηγές καταγράφουν μια σειρά από σημαντικά ιστορικά, κλιματικά και κοινωνικά γεγονότα, τα οποία επικεντρώνονται κυρίως στην περιοχή της Θεσσαλίας και της Ηπείρου:Ιστορικά Γεγονότα

Δράση του Αλή Πασά: Το 1798 αναφέρεται η επίθεση του Αλή Πασά στους Βενετούς και η καταστροφή της Πρέβεζας

Το 1810 ο Αλή Πασάς και ο Βελή Πασάς βρίσκονταν μαζί στα Τρίκαλα, ενώ το 1811 ο Αλή Πασάς έστειλε χιλιάδες στρατιώτες στην Πρέβεζα και κατέλαβε το Αργυρόκαστρο και το Γαρδίκι

Σημειώνονται επίσης απόπειρες κατά της ζωής του «Βεζίρη» στα Ιωάννινα το 1811 και το 1812

Καταγράφονται συγκρούσεις μεταξύ Τούρκων και Ρώσων («Μόσκοβων») το 1810 και το 1811, με μεγάλες απώλειες και από τις δύο πλευρές

Επίσης, το 1812 αναφέρεται η ήττα των Γάλλων («Φραντζέζων») από τους Ρώσους

Επιδημίες (Πανώκλη): Το 1813 και το 1814 ξέσπασε θανατηφόρα επιδημία πανώκλης («παντάκλα») στον Τύρναβο, τη Λάρισα και τα Τρίκαλα, με χιλιάδες θύματα μεταξύ Χριστιανών και Τούρκων

Κλιματικά και Φυσικά Φαινόμενα

Σεισμοί: Καταγράφονται σεισμοί τον Νοέμβριο του 1809, τον Ιούνιο του 1814 και το Μεγάλο Σάββατο του 1815

Ακραία Καιρικά Φαινόμενα:

Χιονοπτώσεις και Παγετός: Το 1808 σημειώθηκε παρατεταμένη χιονόπτωση από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο, προκαλώντας μεγάλες απώλειες σε κτηνοτροφικά ζώα

Το 1814 και το 1815 υπήρξαν επίσης σφοδρές χιονοπτώσεις και δριμύ ψύχος

Μάλιστα, τον Μάρτιο του 1815 αναφέρεται ως παράδοξο ότι δεν είχαν έρθει ακόμα τα χελιδόνια λόγω του κρύου

Πλημμύρες: Τον Αύγουστο του 1811 σημειώθηκαν καταστροφικές βροχοπτώσεις στη Λάρισα, με αποτέλεσμα την κατάρρευση σπιτιών και τον πνιγμό ανθρώπων και ζώων

Ξηρασία και Χαλάζι: Το 1814 σημειώθηκε μεγάλη ξηρασία από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο, η οποία ακολουθήθηκε από χαλάζι που κατέστρεψε τα σιτηρά

Ακρίβεια και Λιμός: Λόγω των κακών καιρικών συνθηκών (όπως η συνεχής βροχή το καλοκαίρι του 1816), σημειώθηκε μεγάλη έλλειψη αγαθών και υπερτίμηση στις τιμές του σιταριού, του κριθαριού και άλλων τροφίμων το 1810, το 1812, το 1813 και το 1814

Άλλα Σημειωτέα

Το 1814 αναφέρεται η εμφάνιση ενός «σημείου» στον ουρανό που έμοιαζε με χρυσό αετό

Τον Μάιο του 1814 σημειώθηκε μεγάλη πυρκαγιά στη Λάρισα.

***********************************************************************************

ΤΟ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΝ




Ζωγράφος ταχύς.
Ζωγράφος άξιος, Απεχρής δείξας εικόνα. «ταύτην, έφη, νύν γέγραφα». Ο δέ, καί ήν μή λέγης, είσιν, οίδα, ότι ταχύ γέγραπται· θαυμάζω δέ, πώς ουχί τοιαύτας πλείους γέγραφας.

β. Γραφή αλλοίως φαινομένη.
του πίνακος καταστραφέντος ο ζωγράφος Παύσων ελαβών ίππον αλινδούμενον γράψαι τρέχοντα έγραψεν. Αγανακτούντος δέ του ανθρώπου, γέλασας ο Παύσων κατέστρεψε τον πίνακα· ης γενομένου άνω των κάτω πάλιν ο ίππος ου τρέχων αλλ’ αλινδούμενος εφαίνετο.

γ. περί πρωτογένους του Ζωγράφου
πρωτογένης ο ζωγράφος τον Ιάλυσον, φασίν, επτά έτεσι δια ζωγραφώ όν Απεχρής ιδών, Το μέν πρώτον έστη άφωνος, εκπλαγείς επί τή παραδόξω θέα· είτα εσδών έφη, η ως ο πόνος μέγας καί ο τεχνήτης. απολήσεται γεμήν της χειρουργίας η χάρις, ής ο ανήρ όμοιος ο πόνος αυτού τό θύρεον ραίνει.

δ. Μή λέγε περί ών ου μεμάθηκας.
Άσεχης ο ζωγράφος, Μεγαβύζου παρακαθησαντος αυτώ καί περί γραμμής ης καί σκιάς βουλομένου λέγειν «Οράς έφη τά παιδάρια ταύτι, τά τήν μηλίδα τρίβοντα πάνυ σοι προσείχον τόν νούν σιωπώντι, ης τήν πορφύραν εθαύμαζε ης τά χρυσία, νύν δέ σου καταγελά, περί ών ου μεμάθηκας, αρξαμένου λαλείν.»

ε. Περιγραφών επαινομένων κακώς.
Μεγαβύζου ποτέ επαινούντος γραφάς ευτελείς καί ατέχνους, ετέρας δέ σπουδαίως εκπεπονημένας διαλέγοντος, τά παιδάρια θά του Ζεύξιδος, τήν μηλίδα τρίβοντα, καταγέλα. Ο τοίνυν Ζεύξις έφατο, «Όταν μέν σιωπάς ώ Μεγάβυζε θαυμάζει σε τά παιδάρια ταύτα ορά γάρ σου τήν εσθήτα καί τήν θεραπείαν, τήν περί σέ. Όταν γεμήν τεχνικόν δε δέης ειπείν καταφρονεί σε. Φύλαττε τοίνυν σεαυτόν εις τούς επαινουμένους, κρατών της γλώσσης, καί υπερμηδένος των μηδέν σοι προσηκόντων φιλοτεχνο

έρμηνία διά τό σπορί
πίασε τρής μέλισαις ης σκότοσέ ταις ης νά γείννν· ώσαν προζύμι ης βάλλε μίαν έμπροσθενής τήν τρίταν. από τό πζολί όσο σύγωνα. Το τά θωρον ης τούς άλλχεις βάλλεταις άσπο τήν μίαν ης από τήν άλλην μεριάν. Της φλέβας φλέβας όσο συγώνο Το όρος. ήγεν Το έκθωρον λαβόν ης σύγωνναν τό πορί από μέσα τήν ρίσκων. ης εύαμεν Το πολλάής αυρής, όσον να το σύγαλον, ό λιάρι η ζαρικόν δεν έχο. πάρεξ της μέλισσας ης αύτης τό σύγαναγν. είναι δοκιμασμένον η βέβαιον από πολλές όσο τό έπαθαν. (αναάναλης καθεληχί άπομιζαν μάλιστα νώθην γίνις όσον καλοσύγαζον

έρμηνία διά τόρα όταν απάση τά γήδια, διά να μήν σόσμωσουν όγχην φορά
Νά σύρής μία οχιάς η σασέλην ζωντανή με πρόπλοιπον. η βάλλε μισό όλα έλαιολαδον η μία λίθρα κρασί, μέσα σε ένα αγγίον χαλκομαλένιον αγωνοθον ης δεν τζέρην, η βάλλε τήν όχιούν μέσα ζωντανή, η καπάκισε τόν τέντζερην η άλύλαλον πολλά να μή σύγη αυχμός έλων η να βράση έως να χνώση όχι άς η νά αγώνξης η λώρα βα γάδια με αύτην τήν άλλφήν, νάζινας ολίγον ξερή η αλαρή. η άλη του από τήν γρών έτως το κεφάλι μόνον τήν ράχην τράβα αληφην· η όλον τό σεριπατήθο κορμό. πλήν. Τα κέρατα η θά μικρά ονύχια, αλήθεξη αλλά ολόγυρα.

ης άν ήναι πολλά γήδικα βάλλα τρία οκά έλαιολαδον, η μυσή οκά κρασί, διά νά φθάση - ης άν ήναι πολλά βάλλε από μα περισσότερον η θέλης ιδής, τήν βεβαίαν ης αθείαν αληθινήν. πλήν νά ήνων λήγγοις ή σελήνη - όλων κάμνης θην αλική.

έρμηνία διά τόν έρωσον κνιθικού
άνθη από βόλια όσο λέγουνε φοξυλώς, μάσε τόν μαζίου μήναν, η έχετα. η όταν χρεάζεσε, βάλλε μερική να μουσκέπτης η σόμασησέλην. η 58 γνωσέλην· ειε τιχόν μανδύλινο η δός τόν ασθενή να φνη να τόν κινησης να λιγή ή υλη όλη.
αγγρίδα σγμπησονική, πράγχησέ την η άφες την να καταλαϊάση, η με καμισοση ζάχαρι αετό ποτήρι η βάλλε η άγγρίδα απόλης καθιςαχαϊσμένην, ης ανακαθωσέλην δός τόν ασθενή να πίνη αύτή καλή ήναι.
πληρόν

1808 Ιαννουαρίου πρώτη αρχήνησε χιόνι κός ετάθηκεν Το χιόνι έως 27 μαρτίου. κς τόφησαν όλα θά αρνιά η ί κατζίκια η λά μεσά θά τρανά. βόδια, άλογα, γελάδια, κή ανοίξεπάϊσαν ηρώς τόν μαϊον 9εθής· τ· σκότωσαν λές πχαχαβές αλλά με ένορα.
κατζίκια

ιδού γράφω, τινά συμβάματα, καί να ιδή τινάς, νά αναγνώθη να δίδη απόκρισιν σε κάθε έλον πώς ηκολούθησεν.

1ο Τόν φεβρουάριον, σαϊσεν δάλη παπάς ης βενλήνιο
1898 - Τόν οκτώβριον· εγύρησεν, αγχάλα στην τήν πρέβιζαν.
1809 νοεμβρίγ. πλ. δισρωί έσαοθη ή γή.
1810 απολόν μαριον αρχηνήσεν ακριβια.
10 γρόσια Το λντζεκι Το σιτάρι.
8 γρο: ή βριζα
6 γρο. Το κρίθαρι
4 γρο. ϋβρόμο
1810 αυγόσουν 26 χάλασεν τούς Ίρκους ομόσχοβος μελό μαπαλίνι.

2ο αυγγς. 22. ήλθεν ό βελής αχή σατάς η οβωλησαστάς εσθα τρίκαλα αντάρια.

1811 ζαννγαρία πρώτη τής τήν χόβιτζαν· χαλάσθηκεν ό θόρκος.
1811 ζαννγαρία 3ο ζέλην βράζιανη εχαλάσθηκεν όρκος.
1811 Τόν απρίλλιον έσηχεν πάλησαιᾶς Ίγλέργάτας ας τήν πρέβιζων χιλιάδες. 10
1811 τόν ζόνιον, ολούρκος, της ομόσχοβος πολέμησαν. 22 χιλιάδες μοσχόβοι η δέρκοι αντάμα εχάθηκαν
1811 αυγόςγ. 4 παρασκευή, ές τής έννεα ώραις. αρχήνησεν ή βροχή, η έως σαββάλω βράδι, έωρα Τετάρτη. της νυκτός ολόληλα δεν ζαμάλησεν. η ύστερα εχάθηκεν· η βυθήσικων επήλια ξεθήν λάριουσαν 3525 μαζί εκτός ανθρώπος. όσο καλοίκγν· ήταν νύχλα

επνίγηκαν αλόνια θημονικής, η άλλα ζώα πολλά..
1811 εγνία. 24. ξημερόνονας έκαμαν κρύον πολύ όλην τήν νύκταν. κακόν
1811 τόν νοέμβριον επήρεν δάλησασιας Το αργυρόκασρον. η' το γαρδίαι
1811 Τόν άτπριλλιον πάϊσων καισοπλής κάσι κόση τόν βεξήρεν γελάζωάννινα. η δεν τόν σίχοσων..
1812 τόν ξαννουάριον παΐσων καισγτζής να σηκώση τόν βεζήρια· κάθε 207.
181 η χαλασεν ό βελήςης, τό γαρδίκι - κη εσκότωσαν θες άνδρες. 136. δεχεριβείγ πρωίης
1812 λόν σεπτέμβριον, εχάλασεν ομόσχοβος.

τούς φραντζέτζος· όλον τό στράτουμαν
1812 από αυγγρου δέκα άρχησεν ακριβια - 10 γρόσια τό σιτάρι λόχγελέως
7 γρόσια. Τό καλαμός της
6 - γρα. Το κριθάρι
4 γρο. Το κεχρί
1812. βαμισάκι δεν γίνεκων ολότελα.
1813 βαμπάτι δεν γίνεκεν ολολωλα. αχριβια μεγάλη η γρόσια ή οζε
γροσα· 14 λοστάρι Το λτζέκι.
γροσα· 12 Τό καλαμπόκι
γροσα· 11 ή βρίζα
γροσα· 10 Τό κεχρί.
γρόσια· 8 Τό κριθάρι.
γροπα· 6 ή βρόμη.
γροπα· 9 Το το λιανό χαλαμπάκι
γροσε· 7 τό ρόβι
1813. σανγκλα λελό νθγρναβον απέθαναν. άνθρωπο

άνθρωποι χιλιάδες. 8600 πανγκλα ες τήν χάγιναν απανγκλα είτα Τρίκκαλα.
1814 φεβργαρίας ές τής δύω, ημέραβ αρχήνησεν χιόνι, ημέρα της νουδεη ζβέψησεν έως 4 πιθαμπός, ξεράθηκων γή βγλομώνη έως. 23. φεβρδαρίγι
1814. φεβργαρία. 19 ήλθαν οι θελήδες γς τά Τρίκκαλα. 242.
1814 απέθαναν ανοί· 7777 αποθήνσανάκλαν όστά Τρίκκαλα Τγρκοις χειριανοί
1814· απριλχχλίγ. 19 ώραις. Της ήμερος έπλα αρχήνησεν βροχή συγγανή. έως τη δουλέρα ξεθής εστά ώραις. ς ΰτερα αρχήνησεν χιόνι έως της σεώθε ίδρως της νυκτός, η εξάθηκεν έως τρία δάκθυλα εσίασων ή γή λ’λεσάϊασαν πολλά αμπέλια. ης πολλές θέσης.

1814 τόν μάϊον εκάϊκεν η λάριουσα πάλιν.
1814 από: το απριλλιγ δεν έβρηξεν. έως- 11 . ιχλίγ. ϋτερα έβρηξεν. κής ής μερικές τόπος έριξεν χαλάζι της χάλασεν σοβάρια.
1814 απέρασαν σερτέρια η επήγωναν αλά αναθοχεις.
1814 γνίγ. 26 ημέρα σαρμακουή εσύσθη η γή έξα φοροής τήν ίδιον ημέρων
1814 δεκεμβρίο. ες θκής· δύω. ημέρα. δί εφανηκεν σημγον. ώσαν αετός χρυσός· επηγαινεν απρός τόν αυλόναι ευγήκεν απόλον γόλον.
1814. δεκεμβρί. Τh. έπασεν χιόνι εως λέστερωης επιθαριμπής.
1815 ζωννγαρία. 2. χιόνησεν έως (2) σιθαρώτης πάλιν ζαννγαρίγι 9 εχιόνησε έως

έως. σπιθαμώτης. 2. τή πάλιν χιώνηστους η εξάθη ηγή βελομένη· 40 ημέραις. ηπαπανθην έκαμων ήλιον· η ήλιος καί καλλός καιρός έγινεν όλον τόν φουρνάριον η μάλλιον.
1815 μαρτία έως τα χελιδόνια δεν έχθαν· ες θαύμαζαν οι ὠνοι.
1815 μαρσία 29 χιόνησε
1815 φουργαρές. 16 έκαμαν τόν καιδιζων οι κησωριόλες, ξεθό κοσμάλι με τόν πονλου βωλίαγα.
1815 καρθίγ. 6 έτηχεν ο βελήςης λελό ηνθη· 160 ονομάλοι, Τέρκοι γι χρισιανοί εδιαλεξων θός καλλές δαῖ ήχεν φυλακομένους, η' έσαλεν τόν βυλήαγαν η' τόν χασάναγαν ζωαννηθην
1815 απριλχί τε ξημερόνονας· 17. εσήσθηκων ηγή. ήταν μέγα σάββαλον.

1816 Ίονίγ 11 έβρηξεν. η ύστερα δεν έβρηξεν. έως αυγοςγ. 26. ϋχεre εβρεηεη η έγιναν ακρίβια μεγάλη.
18 γρόσια το σιτάρι το χαλέτες απόθον φουργάρχον αρχήνησει η' εξάθη. έως πρώτη γλέν ότερα. ήλθεν δώδεκα γρόσια ηο θό ταλομοίως Το καχαριστάνος 15 γρόσια
ή βρίζα 14 γρέπ
Το κριθάρι 12 γρόσια
»δρομη. 8 γροσα
ένα Μάρλον Το χρυσοχά ήθης η της χαρζούλιας
ένα έχο της δαδοπολιτασης κανόναις η δύο παρακλησις εξηγιομέναις η μερικά ϋποζολο βυάγγελι
ἤθελεν ἐγγίζῃ τὰ Θεία Μυστήρια, μηδὲ νὰ νοτιωθοῦν, ἢ καπνισθοῦν, ἢ νὰ μεταδοθοῦν ἀπὸ ἀνιέρους, καὶ ἀναξίους. Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα φυλάττωντας, θέλεις σώσει καὶ τὸν ἑαυτόν σε, καὶ τοὺς ἀκούοντάς σε.

ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΣΟΦΟΥ,
Περὶ τοῦ πῶς πρέπει νὰ εἶναι ὁ Ἱερεύς.
Πρέπει τοῦ Ἱερέως νὰ εἶναι Ἅγιος καὶ ψυχῇ καὶ σώματι, νὰ εἶναι στῦλος πυρός, νὰ φωτίζῃ τὴν Ἐκκλησίαν, ἤγουν τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ· καὶ νὰ εἶναι καθαρώτερος ἀπὸ τὰς ἀκτῖνας τοῦ Ἡλίου, διὰ νὰ μὴ τὸν ἀφήσῃ ἔρημον τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον. Ἡ Ἱερωσύνη γίνεται εἰς τὴν Γῆν, καὶ τάξιν ἔχει ἐπουρανίων Ταγμάτων· διότι ὄχι ἄνθρωπος, οὐδὲ Ἄγγελος, οὐδὲ ἄλλη καμμία δύναμις κτιστὴ δύναται νὰ τὴν ἐνεργήσῃ· ἀλλὰ αὐτὸ τὸ Πανάγιον Πνεῦμα αὐτὴν τὴν Λειτουργίαν τελειοῖ, καὶ ὁ Ἱερεύς κάμνει τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Ἀγγέλων. Διὰ τοῦτο πρέπει καὶ ὁ Ἱερωμένος νὰ βάνῃ εἰς τὸν νοῦν του, ὅταν λειτουργῇ, πῶς στέκεται μὲ τοὺς Ἀγγέλους εἰς τὸν Οὐρανόν, ἔμπροσθεν τοῦ Θεοῦ, καί πρέπει νὰ εἶναι καθαρὸς ὡσὰν καὶ τοὺς Ἀγγέλους. Ἢ δὲν ἠξεύρετε, πῶς δὲν ἤθελε δυνηθῆ ποτὲ ἀνθρωπίνη ψυχὴ νὰ βασάξῃ ἐκεῖνο τὸ πῦρ τῆς θυσίας, ἐὰν δὲν ἦτον πολλὴ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ ἡ βοήθεια; Διό βλασφημᾷ, καὶ νὰ ἀφορίζῃ τινά, μηδὲ πραγματευτής νὰ γεύῃ, διὰ νὰ μὴ λέγῃ ψεύματα· κατακρισιν νὰ μὴ δέχεται· νὰ μὴ μετεωρίζεται, καὶ νὰ κάμνῃ τοὺς ἄλλους νὰ γελῶν. Νὰ μὴν ἀργολογᾷ, ἀλλὰ νὰ συντυχαινῃ εἰς ὠφέλειαν τῶν ἀκουόντων, καὶ αὐτὰ νὰ εἶναι ἀπὸ τὴν Θείαν Γραφήν. Νὰ μὴ εἶναι γαστρίμαργος καὶ φιλήδονος, διὰ νὰ μὴ λυπῆται τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον· νὰ μὴν ἀποκρίνεται μὲ θυμὸν καὶ ὀργήν, ἀλλὰ ταπεινὰ εἰς ὅλους· νὰ μὴ καλλωπίζεται, μηδὲ νὰ φθονῇ προκοπὴν ἀλλονοῦ. Τὸν ὑβρίσαντα αὐτὸν νὰ συγχωρῇ ἐξ ὅλης του τῆς καρδίας, καὶ ἔμπροσθεν πάντων, πρὶν νὰ βασιλεύσῃ ὁ Ἥλιος, νὰ δέχεται μὲ πραότητα τοὺς ἁμαρτάνοντας, καὶ μὲ φόβον Θεοῦ νὰ τοὺς ἐλέγχῃ· οὐδὲ πρέπει νὰ σκανδαλίσῃ τινά, ἢ πλούσιον, ἢ πτωχόν. Αὐτὰ ὅλα ὁποῦ εἴπαμεν, χρεωστεῖ ὁ Ἱερεύς νὰ φυλάγῃ μὲ πολλῆς ἀκριβείας καὶ προσοχῆς, ἵνα μετὰ παρρησίας, καὶ μετὰ καθαρᾶς καρδίας καὶ ἄλλους διδάσκῃ. Ἐὰν δὲ πάλιν ἀμελῇ τὰ λεγόμενα, καὶ δὲν τὰ φυλάγῃ καλῶς, πρὸς ὠφέλειαν τῶν διδασκομένων ὑπ’ αὐτοῦ, συμφέρει αὐτῷ μυλόλιθον νὰ κρεμάσουν εἰς τὸν λαιμόν του, νὰ τὸν ῥίψουν εἰς τὴν θάλασσαν· διότι παρέβη, καὶ ἠμέλησε τοιαύτης Διδασκαλίας.


ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΕΙΣ ΠΑΡΑΚΛΗΣΙΝ ΑΣΘΕΝΩΝ,
Καὶ χειμαζομένων ὑπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων, καὶ ἐπηρεαζόντων.
Εὐλογεῖ ὁ Ἱερεύς. καὶ μετὰ τὸ Τρισάγιον, τὸ, Κύριε εἰσάκοσον τῆς προσευχῆς μου· τό, Κύριος ποιμαίνει με, καὶ οὐδέν με ὑστερήσει· τό, Κύριος φωτισμός μου, καὶ Σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι; τό, Ἀναστήτω ὁ Θεός, καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ. Τό, Ν΄. Εἶτα, Μή καταπιστεύσῃς με.
Δέξαι μου τὴν δέησιν.
Μετὰ ταῦτα ὁ Ἱερεύς.
Ἐλέει, καὶ οἰκτιρμοῖς, καὶ φιλανθρωπίᾳ.
Εἶτα τὸν παρόντα Κανόνα.
Κανὼν Παρακλητικὸς εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν· εἰς τὴν Ὑπεραγίαν Θεοτόκον· εἰς τοὺς Ἀσωμάτους· εἰς τοὺς Ἀποστόλους· καὶ εἰς πάντας τοὺς Ἁγίους.
Ὠδὴ α΄. ἦχος β΄. Δεῦτε Λαοὶ ᾄσωμεν.
Ποιητὴς καὶ Λυτρωτής μου καὶ Κύριος, ἡ τῶν πιστῶν βοήθεια, τάχιον ῥῦσαί με, τοῦ παρόντος κινδύνου, ὁ δοῦλός σου βοῶ σοι, μόνε φιλάνθρωπε.
Τὴν ἡμῶν μόνου γινώσκων ἀσθένειαν, ἐκ τῆς παρούσης θλίψεως, καὶ τοῦ συνέχοντος, ὀλεθρία προφθάσας, ἐξάρπασον καὶ σῶσον, Σῶτερ τὸν δοῦλόν σου,
Δόξα.
Ἀγγελικαὶ τάξεις αΰλων Δυνάμεων, σὺν Ἀποστόλοις Μάρτυσι καθικετεύσατε, τὸν τῶν ὅλων Δεσπότην, κινδύνου βαρυτάτου, ῥῦσαι τὸν δοῦλον αὐτοῦ,
Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.
Τῶν πιστῶν καταφυγὴ Ἀειπάρθενε, ἡ κραταιὰ βοήθεια ἡμῶν τῶν δούλων σου, τῆς παρούσης ἀνάγκης, τὸν δοῦλόν σου πρεσβείαις, λύτρωσαι Δέσποινα.
Ὠδὴ γ΄. Στερέωσον ἡμᾶς
Ὡς πάλαι Ἰακὼβ τὸν σὸν θεράποντα, ἔρρυσω τῆς τοῦ Ἠσαῦ βασκανίας, οὕτω ῥῦσαι τὸν οἰκέτην σου, τῆς παρούσης ἀνάγκης ὡς φιλάνθρωπος.
Φιλάνθρωπε Σωτὴρ ἐπικαλοῦμαί σε, ἐν θλίψει ὑπάρχων καὶ ἀθυμίᾳ, μὴ παρίδῃς με τὸν δοῦλόν σου, ἀλλὰ σπεῦσον καὶ ῥῦσαί με ὡς εὔσπλαγχνος.
Δόξα.
Μόνῳ ἀγαθός, ὁ μόνῳ εὔσπλαγχνος, ὁ μόνῳ οἰκτίρμων καὶ ἐλεήμων, τῇ πρεσβείᾳ τῶν Ἁγίων σου, τὸν σὸν δοῦλον οἰκτείρας ἐλευθέρωσον.
Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.
Ὃν ἔτεκες Ἁγνή, Θεὸν ἱκέτευε, σὺν πᾶσιν Ἀγγέλοις καὶ Ἀποστόλοις, σὺν Προφήταις τε καὶ Μάρτυσιν, ἐκ κινδύνων τὸν δοῦλόν σου λυτρώσασθαι.

Εἰς ΠΑΝΤΑ ΚΙΝΔΥΝΟΝ
Εἶθ’ οὕτω τὸν Εἱρμόν.
Στερέωσον ἡμᾶς ἐν σοὶ Κύριε.
Καὶ μνημονεύει τὸν ἀσθενῆ. Εἶτα.
Πρεσβεία θερμή, καὶ τεῖχος ἀπροσμάχητον, ἐλέους πηγή, τοῦ Κόσμου καταφύγιον, ἐκτενῶς βοῶμέν σοι· Θεοτόκε Δέσποινα πρόφθασον, καὶ ἐκ κινδύνων λύτρωσαι ἡμᾶς, ἡ μόνη ταχέως προστατεύουσα.
Ὠδὴ δ΄. Ἐλήλυθας.
Τῷ λαίλαπι, τῶν κινδύνων δεινῶς ῥιπιζόμενον, τὸν σὸν δοῦλον Δέσποτα, καὶ τῷ πελάγει τῶν θλίψεων, νῦν κλυδωνιζόμενον, πρὸς γαληνότατον ὅρμον καθοδήγησον.
Οἱ θλίβοντες, τὸν σὸν δοῦλον Χριστὲ ἐπληθύνθησαν, καὶ γλῶσσαν ἠκόνησαν, καθάπερ δίστομον μάχαιραν· ἴδε οὖν φιλάνθρωπε, καὶ ἐξ ἀδίκου θανάτου τὸν σὸν δοῦλον λύτρωσαι.
Δόξα.
Ἀρχάγγελοι, Ἐξουσίαι, Δυνάμεις καὶ Ἄγγελοι, Ἀπόστολοι, Μάρτυρες, Ὅσιοι, Προφῆται, καὶ Δίκαιοι, πάντες δυσωπήσατε, ὑπὲρ τοῦ νῦν παναθλίως κινδυνεύοντος.
Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.
Πανύμνητε, τῶν ἀνθρώπων ἑτοίμη βοήθεια, τὰ ἄγρια κύματα, τῶν πειρασμῶν καταπράϋνον, καὶ τὸν ἐν τῇ σκέπῃ σου, καταφεύγοντα ἴασαι δοῦλόν σου Δέσποινα.
Ὠδὴ ε΄. Ὁ τοῦ φωτὸς χορηγός.
Ὁ Ἐζεκίας ποτέ, ἀποπληρώσας τὰς εὐχὰς Κύριε, καὶ τὴν ἐμὴν πλήρωσον ἐν τάχει, ὁ
μόνος ἀγαθός, καὶ σῶσον σὸν δοῦλον, ἐκ πάσης κακώσεως.
Δι’ Ἀγγέλου χειρός, τὸν κορυφαῖον Μαθητήν Κύριε, ἐκ φυλακῆς θείᾳ δυναστείᾳ, ποτὲ ἐξαγαγών, ῥῦσαι τὸν σὸν δοῦλον δεινῶς κινδυνεύοντα.
Δόξα.
Ἀγγελικαὶ στρατιαί, τῶν Ἀποστόλων, Προφητῶν δῆμός τε, παγκλεῶν Μαρτύρων, Ὁσίων, ὑπὲρ τοῦ ἐν δεινοῖς, ὑπάρχοντος ἅμα πρεσβείαν ποιήσατε.
Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.
Μήτηρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, τάχυνον, ῥῦσαι τὸν πιστὸν δοῦλόν σου, τοῦ χαλεποῦ καὶ δεινοῦ κινδύνου, τοῦ νῦν ἐπελθόντος· ἵνα σε δοξάζῃ καρδίᾳ καὶ στόματι.
Ὠδὴ ς΄. Ἐν ἀβύσσῳ πταισμάτων.
Κητώας γαστρὸς λυτρωσάμενος, πάλαι τὸν Προφήτην σου, Δέσποτα Κύριε, τὸν σὸν οἰκέτην λύτρωσαι· ἵνα πίστει καὶ πόθῳ δοξάζῃ σε.
Δανιὴλ ὡς ἐῤῥύσω λεόντων Χριστέ, ῥῦσαι πονηρῶν τε ἀνθρώπων νυνὶ κἀμέ, τὸν σὸν οἰκέτην Δέσποτα, καὶ φθορᾶς καὶ θανάτου ἀνάγαγε.
Δόξα.
Κινδυνεύοντα σῶσον τὸν δοῦλόν σου, Σῶτερ τῶν Ἁγίων Ἀγγέλων δεήσεσι, τῶν Προφητῶν Μαρτύρων τε, καὶ σοφῶν Μαθητῶν σου ἐντεύξεσι.
Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.
Μὴ παρίδῃς δεινῶς χειμαζόμενον, καὶ ἐξαπορούμενον Κόρη τὸν δοῦλόν σου· ἀλλὰ συνή-
νήθως λύτρωσαι, προσφυγόντα τῇ σκέπῃ σου Ἄχραντε.
Καὶ τὸν Εἱρμόν. Εἶθ’ οὕτω μνημονεύει τὸν ἀσθενῆ.
Εἶτα λέγει τὸ παρὸν Θεοτοκίον.
Τῇ Θεοτόκῳ ἐκτενῶς νῦν προσδράμωμεν, ἁμαρτωλοὶ καὶ ταπεινοὶ καὶ προσπέσωμεν, ἐν μετανοίᾳ κράζοντες ἐκ βάθους ψυχῆς· Δέσποινα βοήθησον, ἐφ’ ἡμῖν σπλαγχνισθεῖσα, σπεῦσον ἀπολλύμεθα, ὑπὸ πλήθους πταισμάτων· μὴ ἀποστρέψῃς σοὺς δούλους κενούς· σὲ γὰρ καὶ μόνην ἐλπίδα κεκτήμεθα.
Ὠδὴ ζ΄. Εἰκόνος χρυσῆς.
Ἢς πάλαι τοὺς τρεῖς, ἐκ καμίνου τοῦ πυρὸς Παῖδας ἐῤῥύσω, ῥῦσαι Οἰκτίρμον τὸν οἰκέτην σου, ὡς ἀγαθὸς δυσωπούμενός σε, τῆς ἐπερχομένης ἀνάγκης, καὶ τῆς φλογώσεως Δέσποινα, τῶν ἀνυποίστων τε πειρασμῶν, ὅπως δοξάζῃ σε.
Μόνος εἰδώς, τὴν ἀσθένειαν Χριστὲ τὴν ἀνθρωπίνην, ὁ ὑποδείξας ἐν ταῖς θλίψεσι, τὰς παρακλήσεις φιλάνθρωπε, ῥῦσαι τοῦ παρόντος κινδύνου, τὸν οἰκέτην σου ψάλλοντα· Εὐλογητὸς εἶ ὁ Θεὸς ὁ τῶν Πατέρων ἡμῶν.
Δόξα.
Ἀγγέλων πληθύς, Ἀποστόλων, Προφητῶν, Μαρτύρων θείων, καὶ Προπατόρων θεῖος σύλλογος, τὸν ἀγαθὸν δυσωπήσατε, νῦν τὸν κοπετὸν μετατρέψαι, εἰς χαρὰν τοῦ κραυγάζοντος· Εὐλογητὸς εἶ ὁ Θεὸς ὁ τῶν Πατέρων ἡμῶν.
Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.
Μόνη ἐλπίς, καὶ βοήθεια πιστῶν Θεογεννῆτορ, σπεῦσον βοήθησον τῷ οἰκέτῃ σου, χειμαζομένῳ ταῖς θλίψεσι, πανταχόθεν καὶ ἠπορημένῳ καὶ ἐν ὀδύνῃ ὑπάρχοντι, καὶ καταφύγοντι εἰς σέ, ἐν πεποιθήσει ψυχῆς.
Ὠδὴ η΄. Τὸν ἐν καμίνῳ τοῦ πυρὸς
Παύλου καὶ Σίλα τὰς εὐχάς, ὡς ἐδέξω καὶ δεσμῶν τούτους ἐῤῥύσω, καὶ ἡμῶν Ἐλεῆμον τῶν ἀναξίων νυνὶ, βοώντων τὰς φωνὰς ἐπάκουσον, καὶ ῥῦσαι τὸν σὸν δοῦλον, φθορᾶς τε καὶ θανάτου.
Μὴ ἀποστρέψῃς ἀπ’ ἐμοῦ, τοῦ οἰκέτου σου Χριστὲ τὸ πρόσωπόν σου, ὅτι θλίβομαι ταχύ, ἐπάκουσόν με Σωτήρ, καὶ ῥῦσαι τοῦ παρόντος κλύδωνος, δι’ ἡμῶν βοᾷ σοι ὁ δοῦλός σου Οἰκτίρμον.
Δόξα.
Ταῖς ἱκεσίαις ὁ Θεός, τῶν ἀΰλων Λειτουργῶν καὶ Ἀποστόλων, καὶ Μαρτύρων χορείας, καὶ Ἱερῶν Προφητῶν, Ὁσίων, Δικαίων ἁπάντων τε, ῥῦσαι τὸν σὸν δοῦλον, τοῦ χαλεποῦ κινδύνου.
Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.
Καταφυγὴ Χριστιανῶν, βοηθὲ τῶν ἐν δεινοῖς χειμαζομένων, Παναγία Παρθένε, μὴ ὑπερίδῃς τὸν σόν, οἰκέτην κινδύνοις ποντούμενον, καὶ τῇ κραταιᾷ σου προσφυγόντα νῦν σκέπῃ.
Ὠδὴ θ΄. Τὸν ἐκ Θεῦ Θεὸν Λόγον.
Τὰ λυπηρὰ τοῦ σοῦ δούλου, καὶ παρόντος κινδύνου, τὴν ζάλην τὴν πολλὴν καὶ χαλεπήν, μεταποίησον Δέσποτα, καὶ μετάτρεψον τότε, τό
πένθος εἰς χαρὰν διηνεκῆ· ἵνα πίστει καὶ πόθῳ, ἀπαύστως μεγαλύνῃ σε.
Σοῦ τὴν πολλὴν εὐσπλαγχνίαν, μὴ νικήσῃ Οἰκτίρμον, τὸ πλῆθος τῶν ἀμέτρων μου κακῶν· ἀλλὰ συνήθει ἐλέει σου, δι’ ἡμῶν σοι κραυγάζει, ὁ δοῦλός σου σῶσον, καὶ ῥῦσαί με Χριστέ, ἀπὸ βλάβης παντοίας, ὁ μόνος πολυέλεος.
Δόξα.
Φεῖσαί μου Κύριε φεῖσαι, ὅταν μέλλῃς σε κρῖναι, καὶ μὴ καταδικάσῃς με εἰς πῦρ· μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με· δυσωπεῖ σε Παρθένε, ἡ σὲ κυοφορήσασα Χριστέ, τῶν Ἀγγέλων τὰ πλήθη, καὶ τῶν Μαρτύρων σύλλογος.
Καὶ νῦν. Θεοτοκίον.
Ὑπεραγία Παρθένε, μετὰ τῶν ἀσωμάτων, Λειτουργῶν καὶ Ἁγίων Ἀγγέλων, Ἀποστόλων, Προφητῶν, Μαρτύρων, καὶ Ὁσίων ἁπάντων, τὸν μόνον ὑπεράγαθον Θεὸν ἐκδυσωπήσατε, ῥυσθῆναι κακώσεως τοῦ δούλου σου.
Εἶθ’ οὕτως. Ἄξιον ἐστὶν ὡς ἀληθῶς.
Πᾶσαι τῶν Ἀγγέλων αἱ στρατιαί.
Δέσποινα καὶ Μήτηρ τοῦ Λυτρωτοῦ.
Εἶτα μνημονεύει τὸν ἀσθενῆ. Εἶθ’ οὕτω λαμβάνει θρυαλλίδα, καὶ συναλείφει αὐτόν.
Καὶ λέγει τὴν Εὐχήν.
Πατέρ Ἅγιε, ἰατρὲ τῶν ψυχῶν, καὶ τῶν σωμάτων ἡμῶν, ὁ πέμψας τὸν μονογενῆ σου Υἱόν, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, πᾶσαν νόσον

ἰώμενον, καὶ ἐκ θανάτου λυτρούμενον, ἴασαι καὶ τὸν δοῦλόν σου (τὸν δεῖνα) ἐκ τῆς περιεχούσης αὐτὸν ψυχικῆς, καὶ σωματικῆς ἀσθενείας, διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ σου· καὶ ζωοποίησον αὐτὸν κατὰ τὸ σοὶ εὐάρεστον, ὅπως τὴν ὀφειλομένην σοι εὐχαριστίαν, καὶ προσκύνησιν, ἐν ἀγαθοεργίαις ἀποπληροῖ. Πρεσβείαις τῆς ὑπερευλογημένης ἐνδόξου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, καὶ Ἀειπαρθένου Μαρίας, καὶ πάντων σου τῶν Ἁγίων. Ὅτι σὺ εἶ ἡ πηγὴ τῶν ἰαμάτων, καὶ σοὶ τὴν δόξαν ἀναπέμπομεν, τῷ Πατρί, καὶ τῷ Υἱῷ, καὶ τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν, καὶ ἀεί, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Εὐχὴ ἑτέρα ἐκ τοῦ Εὐχελαίου.
Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ παιδεύων καὶ πάλιν ἰώμενος, ὁ ἐγείρων ἀπὸ γῆς πτωχόν, καὶ ἀπὸ κοπρίας ἀνυψῶν πένητα· ὁ τῶν ὀρφανῶν πατήρ, καὶ τῶν χειμαζομένων λιμήν, καὶ τῶν νοσούντων ἰατρός· ὁ τὰς ἀσθενείας ἡμῶν ἀπόνως βαστάζων, καὶ τὰς νόσους ἡμῶν λαμβάνων· ὁ ἐν ἱλαρότητι ἐλεῶν· ὁ ὑπερβαίνων ἀνομίας, καὶ ἐξαίρων ἀδικίας· ὁ ταχὺς εἰς βοήθειαν, καὶ βραδὺς εἰς ὀργήν· ὁ ἐκφυσήσας εἰς τοὺς σεαυτοῦ Μαθητάς, καὶ εἰπών· Λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον· ἄντινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς· ὁ δεχόμενος τῶν ἁμαρτωλῶν τὴν μετάνοιαν, καί ἐξουσίαν ἔχων, συγχωρεῖν ἁμαρτίας πολλάς καὶ χαλεπάς, καὶ ἴασιν παρέχων πᾶσι τοῖς ἐν ἀσθενείᾳ καὶ μακρονοσίᾳ διάγουσιν· ὁ καὶ ἐμὲ τὸν τον
ταπεινόν, καὶ ἁμαρτωλόν, καὶ ἀνάξιον δοῦλόν σου τὸν ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις συμπεπλεγμένον, καὶ πάθεσιν ἡδονῶν συγκυλινδόμενον, καλέσας εἰς τὸν ἅγιον καὶ ὑπερμέγιστον βαθμὸν τῆς Ἱερωσύνης, καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὸ ἐνδότερον τοῦ καταπετάσματος, εἰς τὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων, ὅπου παρακύψαι οἱ Ἅγιοι Ἄγγελοι ἐπιθυμοῦσι, καὶ ἀκοῦσαι τῆς Εὐαγγελικῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ, καὶ θεάσασθαι αὐτοψεὶ τὸ πρόσωπον τῆς Ἁγίας Ἀναφορᾶς, καὶ ἀπολαῦσαι τῆς Θείας καὶ Ἱερᾶς Λειτουργίας· ὁ καταξιώσας με ἱερουργῆσαι τὰ ἐπουράνιά σου Μυστήρια καὶ προσφέρειν σοι δῶρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων ἁμαρτημάτων, καὶ τῶν τοῦ Λαοῦ ἀγνοημάτων, καὶ μεσιτεῦσαι ὑπὲρ τῶν λογικῶν σου προβάτων, ἵνα διὰ τῆς πολλῆς καὶ ἀφάτου σου φιλανθρωπίας τὰ παραπτώματα αὐτῶν ἐξαλείψῃς. Αὐτὸς ὑπεράγαθε Βασιλεῦ, ἐνώτισαι τὴν προσευχήν μου ἐν ταύτῃ τῇ ὥρᾳ τε καὶ ἁγίᾳ ἡμέρᾳ, καὶ ἐν παντὶ καιρῷ καὶ τόπῳ καὶ πρόσχες τῇ φωνῇ τῆς δεήσεώς μου, καὶ τῷ δούλῳ σου (τῷ δεῖνα) τῷ ἐν ἀσθενείᾳ ψυχῆς καὶ σώματος ὄντος, τὴν ἴασιν δώρησαι, παρέχων ἄφεσιν ἁμαρτιῶν αὐτῷ, καὶ συγχώρησιν πλημμελημάτων ἑκουσίων τε καὶ ἀκουσίων, θεράπευσον αὐτοῦ πληγὰς ἀνιάτους, πᾶσάν τε νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν. Δώρησαι αὐτῷ ψυχικὴν ἴασιν, ὁ ἁψάμενος τῆς πενθερᾶς τοῦ Πέτρου, καὶ ἀφῆκεν αὐτὴν ὁ πυρετός, καὶ ἠγέρθη, καὶ διηκόνει σοι. Αὐτὸς Δέσποτα καὶ τῷ δούλῳ σου (τῷ δεῖνα) παράσχου ἰατρείαν, καὶ ἀπαλλα-
γὴν πάσης φθοροποιοῦ ἀλγηδόνος, καὶ μνήσθητι τῶν πλουσίων σου οἰκτιρμῶν καὶ τοῦ ἐλέους σου. Μνήσθητι, ὅτι ἐπιμελῶς ἔγκειται ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐκ νεότητος αὐτοῦ, καί οὐδεὶς εὑρίσκεται ἀναμάρτητος ἐπὶ τῆς γῆς. Σὺ γὰρ μόνος ἐκτὸς ἁμαρτίας ὑπάρχεις, ὁ ἐλθών, καὶ σώσας τὸ ἀνθρώπινον γένος, καὶ ἐλευθερώσας ἡμᾶς ἐκ τῆς δουλείας τοῦ ἐχθροῦ. Ἐὰν γὰρ εἰς κρίσιν ἔλθῃς μετὰ τοῦ δούλου σου, οὐδεὶς εὑρεθήσεται καθαρὸς ἀπὸ ῥύπου· ἀλλὰ πᾶν στόμα φραγήσεται, μὴ ἔχον τί ἀπολογήσασθαι, ὅτι ὡς ῥάκος ἀποκαθημένης πᾶσα δικαιοσύνη ἡμῶν ἐνώπιόν σου· διὰ τοῦτο ἁμαρτίας νεότητος ἡμῶν μὴ μνησθῇς Κύριε. Σὺ γὰρ ὑπάρχεις ἐλπὶς τῶν ἀπηλπισμένων, καὶ ἀνάπαυσις τῶν κοπιώντων καὶ πεφορτισμένων ἐν ἀνομίαις, καὶ σοὶ τὴν δόξαν ἀναπέμπομεν, σὺν τῷ ἀνάρχῳ σου Πατρί, καὶ τῷ Παναγίῳ, καὶ ἀγαθῷ καὶ ζωοποιῷ σου Πνεύματι, νῦν, καὶ ἀεί, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Εὐχὴ Ἑτέρα.
Εὐχαριστοῦμέν σοι Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος, καὶ ἰατρὸς τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων ἡμῶν· ὁ τὰς νόσους ἡμῶν ἀπόνως βαστάζων, οὗ τῷ μώλωπι πάντες ἰάθημεν· ὁ Ποιμὴν ὁ καλός, ὁ εἰς ἀναζήτησιν ἐλθὼν τοῦ πλανηθέντος προβάτου· ὁ τοῖς ὀλιγοψύχοις διδούς παραμυθίαν, καὶ ζωὴν τοῖς συντετριμμένοις· ὁ τὴν
πληγὴν τῆς Αἱμοῤῥοούσης δωδεκαετῆ οὖσαν ἰασάμενος· ὁ τὴν θυγατέρα τῆς Χαναναίας τοῦ χαλεποῦ δαιμονίου ἐλευθερώσας· ὁ τὸ δάνειον χαρισάμενος τοῖς δυσὶ χρεωφειλέταις, καὶ τῇ ἁμαρτωλῷ τὴν ἄφεσιν δούς· ὁ τὴν ἴασιν τῷ Παραλυτικῷ δωρησάμενος σὺν τῇ ἀφέσει τῶν ἁμαρτιῶν αὐτοῦ· ὁ τὸν Τελώνην τῷ λόγῳ δικαιώσας, καὶ τὸν Λῃστὴν ἐν τῇ ἐσχάτῃ αὐτοῦ ὁμολογίᾳ προσδεξάμενος· ὁ τὰς ἁμαρτίας τοῦ Κόσμου ἀράμενος, καὶ τῷ Σταυρῷ προσηλώσας. Σὲ δεόμεθα, καὶ σὲ ἱκετεύομεν ἐν τῇ ἀγαθότητί σου· αὐτὸς ἄνες, ἄφες, συγχώρησον ὁ Θεὸς τὰς ἀνομίας καὶ τὰς ἁμαρτίας τοῦ δούλου σου (τοῦ δεῖνα,) τὰ πλημμελήματα αὐτοῦ τὰ ἑκούσια, καὶ τὰ ἀκούσια, τὰ ἐν γνώσει, καὶ ἐν ἀγνοίᾳ, τὰ ἐν παραβάσει, καὶ ἐν παρακοῇ, τὰ ἐν νυκτί, καὶ ἐν ἡμέρᾳ· ἢ ὑπὸ κατάραν Ἱερέως, ἢ πατρός, ἢ μητρὸς ἐγένετο· ἢ ὀφθαλμὸν εἰσίασεν, ἢ ὄσφρησιν ἐξεθήλυνεν, ἢ ἁφῇ κατεμαλακίθη, ἢ γλώσσῃ κατεπορνεύθη, ἢ ἐν οἱᾳδήποτε κινήσει σαρκός καὶ πνεύματος τοῦ σοῦ ἀπηλλοτριώθη θελήματος, καὶ τῆς σῆς ἁγιότητος· ὅτι ἥμαρτεν αὐτός τε καὶ ἡμεῖς, ὡς ἀγαθὸς καὶ ἀμνησίκακος Θεὸς καὶ φιλάνθρωπος συγχώρησον· μὴ ἐῶν αὐτὸν καὶ ἡμᾶς εἰς τὸν ῥερυπωμένον βίον καταπεσεῖν, μηδὲ εἰς τὰς ὀλεθρίας ὁδοὺς ἀποτρέχειν. Ναὶ Δέσποτα Κύριε, ἐπάκουσόν μου τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἐν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ ὑπὲρ τοῦ δούλου σου (τοῦ δεῖνα,) πάριδε ὡς ἀμνησίκακος Θεὸς τὰ παραπτώματα αὐτοῦ ἅπαντα· ἀπάλλαξον αὐτὸν
τῆς αἰωνίου κολάσεως· τὸ στόμα αὐτοῦ τῆς σῆς αἰνέσεως πλήρωσον· τὰ χείλη αὐτοῦ ἄνοιξον πρὸς ἐργασίαν τῶν ἐντολῶν σου· τοὺς πόδας αὐτοῦ πρὸς δρόμον τοῦ Εὐαγγελίου σου κατεύθυνον· πάντα αὐτοῦ τὰ μέλη καὶ τὴν διάνοιαν τῇ σῇ κατασφαλιζόμενος χάριτι. Σὺ γὰρ εἶ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ διὰ τῶν Ἁγίων σου Ἀποστόλων ἐντειλάμενος ἡμῖν, λέγων· Ὅσα ἂν δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένα ἐν τοῖς Οὐρανοῖς, καὶ ὅσα ἂν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται λελυμένα ἐν τοῖς Οὐρανοῖς· καὶ πάλιν· Ἄντινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς· οὕτινων κρατῆτε, κεκράτηνται· καὶ ὡς ἐπήκουσας Ἐζεκίου ἐν τῇ θλίψει τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ἐν τῇ ὥρᾳ τοῦ θανάτου αὐτοῦ, καὶ οὐ παρεῖδες τὴν δέησιν αὐτοῦ· οὕτω κἀμοῦ τοῦ ταπεινοῦ καὶ ἁμαρτωλοῦ καὶ ἀναξίου δούλου σου, ἐπάκουσον ἐν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ. Σὺ γὰρ εἶ Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ ἑβδομηκοντάκις ἑπτὰ ἀφιέναι τοῖς περιπίπτουσιν ἐν ἁμαρτίαις κελεύσας, τῇ σῇ ἀγαθότητι καὶ φιλανθρωπίᾳ, καὶ μετανοῶν ἐπὶ ταῖς κακίαις ἡμῶν, καὶ χαίρων ἐπὶ τῇ ἐπιστροφῇ τῶν πεπλανημένων, ὅτι ὡς ἡ μεγαλωσύνη σου, οὕτω καὶ τὸ ἔλεός σου. Καὶ σοὶ τὴν δόξαν ἀναπέμπομεν, σὺν τῷ ἀνάρχῳ σου Πατρί, καὶ τῷ Παναγίῳ, καὶ ἀγαθῷ, καὶ ζωοποιῷ σου Πνεύματι, νῦν, καὶ ἀεί, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΕΥΧΗ ΕΙΣ ΑΣΘΕΝΟΥΝΤΑ.
Δέσποτα Κύριε Σαβαὼθ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ ἐπὶ τῶν Χερουβὶμ καθεζόμενος, καὶ ὑπὸ τῶν Σεραφὶμ ἀνυμνούμενος, ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατοικῶν, καὶ τὰ ταπεινὰ ἐφορῶν, ὁ ἀνατέλλων τὸν ἥλιον ἐπὶ πονηρούς, καὶ ἀγαθούς, καὶ βρέχων ἐπὶ δικαίους, καὶ ἀδίκους· ὁ διακρατῶν, καὶ διακυβερνῶν ἀῤῥήτῳ δυνάμει καὶ σοφίᾳ πᾶσαν τὴν Κτίσιν, καὶ πᾶσαν πνοήν, ὁ παιδεύων καὶ πάλιν ἰώμενος· δέξαι με προσερχόμενον τῇ σῇ ἀγαθότητι· καὶ μὴ βδελύξῃ με τὸν ἁμαρτωλόν, ἀλλ’ ἐπάκουσον τῆς φωνῆς τῆς δεήσεώς μου, καὶ ἐξαπόστειλον βοήθειαν ἐξ ἁγίου κατοικητηρίου σου, σπλαγχνισθεὶς ἐπὶ τῷ πλάσματι τῶν χειρῶν σου, ὁ πάντων τὰς προσευχὰς ἐπακούων· καὶ ἴασαι τὸν δοῦλόν σου (τὸν δεῖνα) ἐκ τῆς συνεχούσης αὐτὸν ἀσθενείας· σὸν γὰρ ἐστὶ τὸ ἐλεεῖν καὶ σώζειν ἡμᾶς ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ σοὶ τὴν δόξαν ἀναπέμπομεν τῷ Πατρί, καὶ τῷ Υἱῷ, καὶ τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν, καὶ ἀεί, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΕΥΧΗ ΕΙΣ ΒΑΣΚΑΝΙΑΝ.
Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν ὁ Βασιλεὺς τῶν αἰώνων, ὁ παντοκράτωρ καὶ παντοδύναμος, ὁ ποιῶν πάντα καὶ μετασκευάζων μόνῳ τῷ βούλεσθαι· ὁ τὴν ἑπταπλάσιον κάμινον, καὶ τὴν φλόγα τὴν ἐν Βαβυλῶνι εἰς δρόσον μεταβαλών, καὶ τοὺς Ἁγίους σου
Agiaſmat. Ε τρεῖς Παῖδας σώους διαφυλάξας, ὁ ἰατρὸς καὶ θεραπευτής τῶν ψυχῶν ἡμῶν, ἡ ἀσφάλεια τῶν εἰς σὲ ἐλπιζόντων· σὲ δεόμεθα, καὶ σὲ παρακαλοῦμεν, ἀπόστησον, φυγάδευσον, καὶ ἀπέλασον πᾶσαν διαβολικὴν ἐνέργειαν, πᾶσαν σατανικὴν ἔφοδον, καὶ πᾶσαν ἐπιβουλήν, περιέργειάν τε πονηρὰν καὶ βλάβην, καὶ ὀφθαλμῶν βασκανίας τῶν κακοποιῶν καὶ πονηρῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τοῦ δούλου σου (τοῦ δεῖνα,) καὶ ὑπὸ ὡραιότητος, ἢ ἀνδρείας, ἢ εὐτυχίας, ἢ ζήλου καὶ φθόνου, ἢ βασκανίας συνέβη. Αὐτὸς Φιλάνθρωπε Δέσποτα ἔκτεινον τὴν κραταιάν σου χεῖρα καὶ τὸν βραχίονά σου τὸν ἰσχυρὸν καὶ ὕψιστον, καὶ ἐπισκοπῶν ἐπισκόπησον τὸ πλάσμα τοῦτο, καὶ κατάπεμψον αὐτῷ Ἄγγελον εἰρηνικόν, κραταιόν, ψυχῆς καὶ σώματος φύλακα, ὃς ἐπιτιμήσει καὶ ἀπελάσει ἀπ’ αὐτοῦ πᾶσαν πονηρὰν βουλήν, πᾶσαν φαρμακείαν, καὶ βασκανίαν τῶν φθοροποιῶν καὶ φθονερῶν ἀνθρώπων· καὶ ὑπὸ σοῦ ὁ σὸς ἱκέτης φρουρούμενος μετ’ Εὐχαριστίας ψάλλει σοι· Κύριος ἐμοὶ βοηθός, καὶ οὐ φοβηθήσομαι τί ποιήσει μοι ἄνθρωπος· καὶ πάλιν· οὐ φοβηθήσομαι κακά, ὅτι σὺ μετ’ ἐμοῦ εἶ· ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεὸς κραταίωμά μου, ἰσχυρὸς ἐξουσιαστής, ἄρχων εἰρήνης, πατὴρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Ναί Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν φεῖσαι τοῦ πλάσματός σου, καὶ ῥῦσαι τὸν δοῦλόν σου ἀπὸ πάσης βλάβης καὶ ἐπηρείας τῆς ἐκ τῆς βασκανίας γινομένης, καὶ ἀνώτερον αὐτὸν παντὸς κακοῦ διαφύλαξον· πρεσβείαις τῆς ὑπερευλογημένης ἐνδόξου
Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθένου Μαρίας, τῶν φωτοειδῶν Ἀρχαγγέλων, καὶ πάντων σου τῶν Ἁγίων. Ἀμήν.

ΕΥΧΗ ΕΙΣ ΠΑΣΑΝ ΑΡΡΩΣΤΙΑΝ.
Δέσποτα παντοκράτορ, καὶ ἰατρὲ ψυχῶν καί σωμάτων· ὁ ταπεινῶν καὶ ἀνυψῶν· ὁ παιδεύων, καὶ πάλιν ἰώμενος, τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν (τὸν δεῖνα) τὸν ἀσθενοῦντα ἐπίσκεψαι ἐν τῷ ἐλέει σου. Ἔκτεινον τὸν βραχίονά σου τὸν πλήρη ἰάσεως καὶ θεραπείας, καὶ ἴασαι αὐτόν, ἐξανιστῶν ἀπὸ κλίνης καὶ ἀῤῥωστίας· ἐπιτίμησον τῷ πνεύματι τῆς ἀσθενείας· ἀπόστησον ἀπ’ αὐτοῦ πᾶσαν πληγήν, πᾶσαν ἀλγηδόνα, πᾶσαν μάστιγα, πάντα πυρετόν, ἢ ῥῖγος· καὶ εἰ ἔστιν ἐν αὐτῷ πλημμέλημα, ἢ ἀνόμημα, ἄνες, ἄφες, συγχώρησον διὰ τὴν σὴν φιλανθρωπίαν. Ναί Κύριε φεῖσαι τοῦ πλάσματός σου, ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν· μεθ’ οὗ εὐλογητὸς εἶ, σὺν τῷ Παναγίῳ, καὶ ἀγαθῷ, καὶ ζωοποιῷ σου Πνεύματι, νῦν, καὶ ἀεί, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΕΥΧΗ ΤΩΝ ἉΓΙΩΝ ΕΠΤΑ ΠΑΙΔΩΝ,
Εἰς ἀσθενῆ, καὶ μὴ ὑπνοῦντα.
Ὁ Θεὸς ὁ μέγας, καὶ αἰνετός, καὶ ἀκατάληπτος, καὶ ἀνεκδιήγητος, ὁ πλάσας τὸν ἄνθρωπον τῇ χειρί σου, καὶ λαβὼν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ τῇ Εἰκόνι τῇ σῇ τιμήσας αὐτόν, Ἰησοῦ Χριστέ
τὸ ἐπιπόθητον ὄνομα, σὺν τῷ ἀνάρχῳ σου Πατρί, καὶ τῷ παναγίῳ, καὶ ἀγαθῷ, καὶ ζωοποιῷ σου Πνεύματι, ἐπιφάνηθι ἐπὶ τὸν δοῦλόν σου (τὸν δεῖνα,) καὶ ἐπίσκεψαι αὐτὸν ψυχῇ καὶ σώματι, δυσωπούμενος ὑπὸ τῆς πανευδόξου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθένου Μαρίας· τῶν Ἁγίων ἐπουρανίων Δυνάμεων ἀσωμάτων· τοῦ τιμίου ἐνδόξου Προφήτου Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου· τῶν Ἁγίων ἐνδόξων καὶ πανευφήμων Ἀποστόλων· τῶν ἐν Ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν καὶ Οἰκουμενικῶν Διδασκάλων, Βασιλείου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, καὶ Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Ἀθανασίου, καὶ Κυρίλλου, Νικολάου τοῦ ἐν Μύροις, Σπυρίδωνος τοῦ Θαυματουργοῦ, καὶ πάντων τῶν Ἁγίων Ἱεραρχῶν· τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Πρωτομάρτυρος καὶ Ἀρχιδιακόνου Στεφάνου· τῶν Ἁγίων ἐνδόξων καὶ Μεγαλομαρτύρων, Γεωργίου τοῦ Τροπαιοφόρου, Δημητρίου τοῦ Μυροβλύτου, Θεοδώρου τοῦ Στρατηλάτου, καὶ πάντων τῶν Ἁγίων Μαρτύρων· τῶν Ὁσίων καὶ Θεοφόρων Πατέρων ἡμῶν, Ἀντωνίου, Εὐθυμίου, Σάββα τοῦ ἡγιασμένου, Θεοδοσίου τοῦ Κοινοβιάρχου, Ὀνουφρίου, Ἀρσενίου, Ἀθανασίου τοῦ ἐν τῷ Ἄθῳ, καὶ πάντων τῶν Ὁσίων· τῶν Ἁγίων καὶ ἰαματικῶν Ἀναργύρων, Κοσμᾶ καὶ Δαμιανοῦ, Κύρου καὶ Ἰωάννου, Παντελεήμονος καὶ Ἑρμολάου, Σαμψὼν καὶ Διομήδους, Θαλαλαίου καὶ Τρύφωνος, καὶ τῶν λοιπῶν· τοῦ Ἁγίου (τοῦ δεῖνα) καὶ πάντων σου τῶν Ἁγίων· καὶ δὸς αὐτῷ ὕπνον ἀνέσεως, ὕπνον σωματικὸν ὑγείας καὶ σωτη-
ρίας

#χειρόγραφα #18οςαιώνας #ευχές #βασκανία #βίοι

 

 

Ο ΗΛΙΘΙΟΣ ΤΟΥ ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ

  Ο Ηλίθιος του Ντοστογιέφσκι Ο πρίγκιπας Λεβ Μίσκιν επιστρέφει στη Ρωσία σαν άνθρωπος που έρχεται από έναν άλλον κόσμο έναν κόσμο σιωπή...